Abacus and Mental Math: Why it Matters. Webinar APH o liczydle, matematyce mentalnej i dostępnej edukacji matematycznej

Data wydarzenia: 14 kwietnia 2026 r.

Organizator: American Printing House for the Blind

Forma: webinar online

Miejsce: online

Język: angielski

Status: wydarzenie odbyło się, dostępne są materiały i nagranie

Tematyka: abacus, matematyka mentalna, edukacja matematyczna uczniów niewidomych i słabowidzących

Wprowadzenie

Abacus and Mental Math: Why it Matters było webinarem zorganizowanym przez American Printing House for the Blind. Wydarzenie odbyło się 14 kwietnia 2026 roku i dotyczyło roli liczydła oraz matematyki mentalnej w edukacji uczniów niewidomych i słabowidzących.

To bardzo ciekawy temat, ponieważ matematyka dostępna często kojarzy się głównie z zapisem brajlowskim, dostosowanymi podręcznikami albo technologią. Tymczasem webinar APH przypominał o narzędziu znacznie starszym, ale nadal bardzo ważnym: liczydle. W kontekście edukacji uczniów z niepełnosprawnością wzroku abacus nie jest tylko pomocą do wykonywania obliczeń. Może wspierać rozumienie liczb, pamięć roboczą, rozumowanie matematyczne i większą niezależność ucznia.

O jakim wydarzeniu mowa

Według oficjalnej strony American Printing House for the Blind webinar Abacus and Mental Math: Why it Matters odbył się 14 kwietnia 2026 roku w godzinach 3:00–4:00 PM czasu wschodniego USA. Wydarzenie było prowadzone online i zostało umieszczone w ofercie webinarów APH.

Opis wydarzenia wskazuje, że sesja koncentrowała się na badaniach i praktyce związanej z nauczaniem liczydła oraz konkursami Abacus Bee dla uczniów niewidomych i słabowidzących. Uczestnicy mogli dowiedzieć się, jak praca z liczydłem wspiera rozwój pojęcia liczby, pamięć roboczą, rozumowanie oraz samodzielność.

Na stronie webinaru APH udostępniło także materiały dodatkowe, m.in. dokument o Abacus Bee i matematyce mentalnej, przykładowe pytania konkursowe w dużym druku, materiały w brajlu UEB i Nemeth oraz handout dla rodziców dotyczący używania liczydła i konkursów Abacus Bee.

Dlaczego ten temat jest ważny

Matematyka bywa jednym z trudniejszych obszarów edukacji dla uczniów niewidomych i słabowidzących, szczególnie wtedy, gdy materiały lub metody nauczania są silnie oparte na wzroku. Wiele pojęć matematycznych przedstawia się wizualnie: przez układ cyfr, działania pisemne, tabele, wykresy, schematy lub gesty nauczyciela przy tablicy.

W takim kontekście liczydło może pełnić bardzo praktyczną funkcję. Pozwala uczniowi wykonywać działania w sposób dotykowy, uporządkowany i dostępny. Daje możliwość pracy z liczbami bez konieczności polegania wyłącznie na wzroku albo na pamięci krótkotrwałej.

Webinar APH był ważny właśnie dlatego, że pokazywał liczydło nie jako przestarzałe narzędzie, ale jako element nowoczesnej edukacji matematycznej. W opisie wydarzenia organizator podkreślał, że abacus może być jednym z narzędzi wspierających rozwój myślenia matematycznego u uczniów niewidomych i słabowidzących.

Co było tematem przewodnim

Głównym tematem webinaru było znaczenie liczydła i matematyki mentalnej w edukacji uczniów z niepełnosprawnością wzroku. APH zwracało uwagę, że praktyka z liczydłem może wspierać nie tylko samo liczenie, ale także szersze kompetencje poznawcze.

W opisie wydarzenia wymieniono kilka obszarów, które miały być omówione podczas sesji:

  1. number sense, czyli rozumienie liczb i relacji między nimi,
  2. working memory, czyli pamięć robocza,
  3. reasoning, czyli rozumowanie,
  4. independence, czyli samodzielność ucznia,
  5. przejście od pracy z fizycznym liczydłem do matematyki mentalnej,
  6. znaczenie konkursów Abacus Bee dla uczniów niewidomych i słabowidzących.

Takie ujęcie pokazuje, że liczydło nie jest traktowane wyłącznie jako narzędzie do szybszego liczenia. Jest raczej sposobem budowania struktury myślenia matematycznego. Uczeń może najpierw wykonywać działania na konkretnym narzędziu, a później stopniowo przenosić te strategie do obliczeń w pamięci.

Abacus Bee, czyli więcej niż konkurs szybkości

Ważnym elementem webinaru były także konkursy Abacus Bee. APH wskazywało, że formaty zadań w tych konkursach są projektowane tak, aby mierzyć rzeczywiste myślenie matematyczne, a nie tylko szybkość lub zapamiętywanie.

To istotne, ponieważ w edukacji matematycznej łatwo sprowadzić ocenianie do tempa wykonywania działań. Tymczasem w przypadku uczniów niewidomych i słabowidzących równie ważne jest sprawdzenie, czy uczeń rozumie strukturę działania, potrafi dobrać strategię, utrzymać informacje w pamięci roboczej i wykonać zadanie w dostępny dla siebie sposób.

Abacus Bee można więc traktować nie tylko jako konkurs, ale także jako narzędzie promowania wysokich oczekiwań wobec uczniów z niepełnosprawnością wzroku. Sam udział w takim wydarzeniu pokazuje, że uczniowie niewidomi i słabowidzący mogą rozwijać umiejętności matematyczne w sposób aktywny, ambitny i dostosowany do swoich potrzeb.

Od liczydła do matematyki mentalnej

Jednym z ciekawszych wątków webinaru było przejście od pracy z fizycznym liczydłem do matematyki mentalnej. W praktyce oznacza to, że uczeń najpierw uczy się wykonywać działania na konkretnym narzędziu, a następnie stopniowo zaczyna wyobrażać sobie układ liczydła i wykonywać obliczenia w pamięci.

Takie podejście może wspierać rozwój samodzielności. Uczeń nie musi być zależny wyłącznie od kalkulatora, pomocy nauczyciela albo zewnętrznych narzędzi cyfrowych. Może rozwijać własne strategie liczenia i rozumienia działań.

Nie oznacza to oczywiście, że technologia przestaje być potrzebna. Raczej chodzi o to, że liczydło i matematyka mentalna mogą być jednym z fundamentów kompetencji matematycznych. Dla ucznia niewidomego lub słabowidzącego ważne jest posiadanie różnych sposobów pracy: brajla matematycznego, technologii, dostępnych materiałów, kalkulatorów, ale także narzędzi dotykowych i strategii mentalnych.

Materiały udostępnione przez APH

Na stronie wydarzenia APH udostępniło kilka materiałów związanych z webinarem. Są one szczególnie wartościowe, ponieważ nie ograniczają się do samego opisu spotkania, ale pozwalają lepiej zrozumieć temat i wykorzystać go w praktyce.

Wśród materiałów znalazły się:

  1. Why an Abacus Bee and Mental Math,
  2. Practice Abacus Bee Contest Questions – Large Print – All levels,
  3. Practice Abacus Bee Contest Questions UEB braille,
  4. Practice Abacus Bee Contest Questions Nemeth braille,
  5. Parent Handout Abacus Use and Bee.

Ten zestaw dobrze pokazuje, do kogo kierowane było wydarzenie. Z jednej strony są tu materiały dla nauczycieli i specjalistów, z drugiej przykładowe zadania dla uczniów, a także handout dla rodziców. Dzięki temu temat liczydła nie zostaje zamknięty wyłącznie w szkole, ale może być omawiany również z rodzinami i zespołami wspierającymi edukację ucznia.

Gdzie tu miejsce dla technologii

Webinar dotyczył przede wszystkim liczydła i matematyki mentalnej, ale ma też ważny kontekst technologiczny. W edukacji uczniów niewidomych i słabowidzących technologia często odgrywa ogromną rolę: czytniki ekranu, monitory brajlowskie, notatniki brajlowskie, aplikacje matematyczne, dostępne dokumenty i specjalistyczne narzędzia edukacyjne.

Jednocześnie APH pokazuje, że dostępna matematyka nie może opierać się wyłącznie na technologii cyfrowej. Narzędzia dotykowe, takie jak liczydło, nadal mogą być bardzo ważne, szczególnie na etapie budowania pojęcia liczby i rozumienia działań.

To ważna lekcja dla edukacji dostępnej. Najlepsze wsparcie nie polega na wybraniu jednego narzędzia dla wszystkich. Polega na dobraniu metod do ucznia, zadania i etapu nauki. Czasem będzie to brajl, czasem technologia cyfrowa, czasem opis słowny, a czasem właśnie abacus.

Dlaczego to może być ciekawe z polskiej perspektywy

Z polskiej perspektywy webinar APH może być bardzo ciekawy, ponieważ temat dostępnej matematyki nadal wymaga praktycznych rozwiązań. Uczniowie niewidomi i słabowidzący potrzebują nie tylko dostosowanych podręczników, ale także dobrych metod nauczania pojęć matematycznych.

Liczydło może być jednym z takich narzędzi. Pomaga pracować z liczbami w sposób dotykowy i uporządkowany. Może też wspierać rozwijanie pamięci roboczej, koncentracji i samodzielnego rozwiązywania zadań.

W polskich szkołach i ośrodkach warto byłoby częściej pokazywać matematykę jako obszar, który da się skutecznie dostosować. Nie chodzi tylko o to, aby uczeń otrzymał zadanie w brajlu lub większym druku. Chodzi także o to, aby miał narzędzia i strategie pozwalające realnie rozumieć działania, ćwiczyć samodzielność i rozwijać pewność siebie w pracy z liczbami.

Dla kogo ten materiał może być przydatny

Webinar i materiały APH mogą być przydatne dla kilku grup odbiorców. Przede wszystkim dla nauczycieli uczniów niewidomych i słabowidzących, którzy szukają praktycznych sposobów nauczania matematyki. Mogą być też pomocne dla rodziców, którzy chcą lepiej zrozumieć, dlaczego liczydło nadal ma znaczenie i jak może wspierać dziecko w nauce.

Materiał może zainteresować również specjalistów od technologii wspomagających. Pokazuje bowiem, że dostępność matematyki nie kończy się na oprogramowaniu. Ważne są także narzędzia analogowe, strategie dotykowe i sposób prowadzenia ucznia od konkretu do bardziej abstrakcyjnego myślenia.

Podsumowanie

Abacus and Mental Math: Why it Matters było webinarem American Printing House for the Blind, który odbył się 14 kwietnia 2026 roku. Spotkanie dotyczyło znaczenia liczydła i matematyki mentalnej w edukacji uczniów niewidomych i słabowidzących.

Najważniejszym przesłaniem wydarzenia było pokazanie, że abacus nie jest jedynie historycznym narzędziem do liczenia. Może wspierać rozwój rozumienia liczb, pamięci roboczej, rozumowania matematycznego i samodzielności. Webinar omawiał także konkursy Abacus Bee oraz sposób, w jaki mogą one mierzyć realne myślenie matematyczne, a nie tylko tempo wykonywania działań.

Wartością wydarzenia są również udostępnione materiały: dokumenty o Abacus Bee i matematyce mentalnej, przykładowe zadania w dużym druku, pliki brajlowskie UEB i Nemeth oraz materiał dla rodziców. Dzięki temu webinar może być punktem wyjścia do dalszej pracy z uczniem, rodziną i zespołem edukacyjnym.

Z perspektywy edukacji dostępnej jest to bardzo praktyczny temat. Pokazuje, że matematyka dla uczniów niewidomych i słabowidzących wymaga nie tylko dostosowanych materiałów, ale także dobrze dobranych narzędzi, strategii i wysokich oczekiwań. Liczydło, mimo swojej prostoty, nadal może być jednym z ważnych elementów takiego podejścia.

Źródła

 

Opublikowano