NVDA 2026.2: powtarzanie mowy, automatyczny brajl i wbudowane powiększanie

NV Access udostępniło 31 sierpnia 2026 roku NVDA 2026.2, nową wersję bezpłatnego czytnika ekranu dla Windows. Aktualizacja wprowadza wbudowane powiększanie, rozbudowuje obsługę dotyku i dodaje usprawnienia mowy oraz brajla. Dla osób niewidomych szczególnie praktyczne są polecenie powtórzenia ostatniej wypowiedzi i automatyczne przewijanie tekstu na monitorze brajlowskim. Osoby słabowidzące otrzymują natomiast możliwość korzystania z powiększenia bezpośrednio w NVDA.

Powrót do ostatniej wypowiedzi

Nowe polecenie pozwala ponownie usłyszeć ostatnią informację wypowiedzianą przez czytnik. Domyślny skrót to NVDA+x. Można go zmienić w oknie Zdarzenia wejścia. Producent informuje również o możliwości wyświetlenia tej informacji jako komunikatu, po którym da się nawigować.

Praktyczny przykład to sytuacja, gdy komunikat znika, zanim użytkownik zdąży go zapamiętać. Powtórzenie wypowiedzi może ułatwić wychwycenie nazwy, liczby albo informacji o stanie kontrolki. Nie należy jednak traktować tej funkcji jako archiwum wszystkich powiadomień: opis wydania mówi o ostatniej wypowiedzianej informacji. Kolejna wypowiedź może więc zmienić treść, do której wrócimy.

Brajl z automatycznym przewijaniem

NVDA 2026.2 umożliwia automatyczne przewijanie tekstu na monitorze brajlowskim. Domyślnie funkcję przełącza skrót NVDA+alt+k. Podczas dłuższej lektury może to ograniczyć konieczność ciągłego naciskania przycisków przewijania. Przy pracy z kodem, tabelą lub materiałem wymagającym częstego cofania wygodniejsze może pozostać sterowanie ręczne.

Urządzenia DotPad otrzymały ponadto obsługę kombinacji kilku przycisków. Zaktualizowano też bibliotekę Liblouis, dodając tablice brajlowskie dla języków włoskiego i estońskiego. Komunikat nie zapowiada nowych polskich tablic, dlatego tej konkretnej zmiany nie należy przedstawiać jako ulepszenia polskiego brajla. Korzyść z automatycznego przewijania warto ocenić na własnym urządzeniu i przy swoim sposobie czytania.

Powiększanie i gesty dotykowe

Wbudowany moduł powiększania oferuje zmianę skali obrazu oraz filtrowanie kolorów. To istotna nowość dla osób, które łączą słuchanie syntezy mowy z odczytywaniem części ekranu wzrokiem. Pozwala rozważyć NVDA także jako narzędzie do takiego mieszanego sposobu pracy.

Obecne ograniczenie jest konkretne: moduł obsługuje wyłącznie tryb pełnoekranowy. Tryby zadokowane są planowane na przyszłość. Jeżeli ktoś potrzebuje stale widocznego paska powiększenia, nie powinien zakładać, że ta wersja już go zapewnia. Przed zmianą dotychczasowego zestawu narzędzi dobrze sprawdzić wygodę czytania, kontrast i poruszanie się po używanych aplikacjach.

Rozszerzono również obsługę ekranów dotykowych. Pojawiły się gesty szczypania oraz nawigacja dotykiem w trybie przeglądania treści internetowych. Gestami przesunięcia można przechodzić między nagłówkami, linkami, polami formularzy i innymi elementami. Ta część aktualizacji ma znaczenie przede wszystkim na komputerach wyposażonych w ekran dotykowy.

Mowa i przygotowanie do aktualizacji

Dodatki mogą teraz dostarczać własne słowniki wymowy, a nowe typy wpisów umożliwiają dokładniejsze sterowanie ich działaniem. Dla głosów OneCore dodano ustawienie regulujące pauzy po znakach interpunkcyjnych. Warto sprawdzić je na czytanym na co dzień tekście, ponieważ rytm syntezy wpływa na wygodę słuchania dłuższych dokumentów.

Po przywróceniu ustawień fabrycznych dostępny jest przycisk pozwalający cofnąć tę operację i odzyskać poprzednią konfigurację. Przed aktualizacją rozsądnie jest jednak sprawdzić zgodność używanych dodatków i zachować własne ustawienia. NV Access zaleca ponowne uruchomienie komputera po aktualizacji; może ono rozwiązać nietypowe zachowanie wynikające z podmiany plików używanych przez system.

Podsumowanie

NVDA 2026.2 przynosi zmiany przydatne w różnych sposobach pracy: słuchaniu, czytaniu brajlem, korzystaniu z dotyku i powiększenia. Najprościej zacząć od przetestowania powtarzania ostatniej wypowiedzi. Użytkownicy monitorów brajlowskich mogą następnie sprawdzić automatyczne przewijanie, a osoby słabowidzące — pełnoekranowe powiększanie i filtry kolorów. Program warto pobierać z oficjalnej strony NV Access.

Źródła

NV Access: NVDA 2026.2 Released — oficjalny komunikat z 31 sierpnia 2026 roku

GNOME 50 wzmacnia Orca. Ważne zmiany dla użytkowników czytnika ekranu

18 marca 2026 roku projekt GNOME opublikował GNOME 50 „Tokyo”. Wśród zmian szczególnie ważnych dla osób niewidomych i słabowidzących znalazły się ulepszenia czytnika ekranu Orca oraz kilka zmian w ustawieniach dostępności pulpitu.

Orca z bardziej spójnymi ustawieniami

GNOME 50 przynosi nowy wygląd okna preferencji Orca, lepiej dopasowany do pozostałych aplikacji środowiska. Ważniejsza od samej oprawy jest zmiana sposobu zarządzania ustawieniami: są teraz globalne, więc użytkownik nie musi osobno zapisywać podstawowej konfiguracji dla każdej aplikacji, na przykład przeglądarki internetowej.

Jednocześnie pozostawiono możliwość stosowania ustawień zależnych od programu. Globalna konfiguracja ułatwia rozpoczęcie pracy, a wyjątki nadal można dopasować do konkretnego programu.

Języki, dokumenty i aplikacje Electron

Orca w GNOME 50 zyskała automatyczne przełączanie języka zarówno dla treści internetowych, jak i interfejsu aplikacji. Jeżeli dokument lub program korzysta z kilku języków, czytnik może lepiej dopasować głos do aktualnie odczytywanego fragmentu. Wydanie nie podaje jednak pełnej listy języków ani nie obiecuje, że każda kombinacja syntezatora i głosu będzie działała bez dodatkowej konfiguracji.

Tryb przeglądania rozszerzono na całą zawartość dokumentów. W aplikacjach Electron tryb „sticky” ma być włączany automatycznie, co może ograniczyć konieczność ręcznego przełączania się między sposobem czytania a trybem interakcji. Równocześnie projekt informuje o dalszych usprawnieniach obsługi brajla.

Wayland i mniejsza liczba ruchomych elementów

W sesjach Wayland można teraz korzystać z Mouse Review. Dla osoby używającej mowy lub brajla oznacza to dodatkową ścieżkę poznawania interfejsu. GNOME 50 dodaje również opcję Reduced Motion w ustawieniach dostępności, która może pomóc osobom, dla których ruchome elementy są rozpraszające lub powodują dyskomfort.

Co to oznacza w praktyce?

Największą wartością GNOME 50 nie jest jedna efektowna funkcja, lecz połączenie kilku mniejszych usprawnień. Globalne ustawienia, szerszy tryb przeglądania dokumentów, automatyczna zmiana języka i lepsza współpraca z brajlem mogą zmniejszyć liczbę wyjątków, które użytkownik musi pamiętać podczas pracy w różnych aplikacjach, w tym programach opartych na Electronie.

GNOME zaleca, aby po GNOME 50 poczekać na pakiety przygotowane przez używaną dystrybucję Linuksa. Alternatywą do sprawdzenia wydania jest GNOME OS uruchomiony w maszynie wirtualnej. Oficjalne informacje o wydaniu nie określają tutaj, kiedy wszystkie zmiany trafią do konkretnej dystrybucji ani jak wygląda ich dostępność językowa.

Źródła