Samsung Galaxy A55 otrzymuje w Polsce One UI 9.0 z Androidem 17. Z danych przekazanych redakcji NiewidomyProgramista.pl wynika, że aktualizacja jest już dostępna dla użytkowników tego modelu w Polsce. Dla osób niewidomych najważniejszą zmianą jest przejście na TalkBacka z pakietu Ułatwienia dostępu na Androida, aktualizowanego przez Sklep Play.
O rozszerzaniu dystrybucji pisał dziś rano Antyweb. Materiał dotyczył przede wszystkim kolejnych rynków po Korei Południowej i oczekiwania na Europę. Informacje przekazane naszej redakcji potwierdzają, że aktualizacja dotarła także do Polski. Dystrybucja przebiega etapami, dlatego termin jej pojawienia się może zależeć od wariantu telefonu i operatora.
TalkBack: od wersji Samsunga do aktualizacji przez Google Play
Dotąd Samsung dostarczał własny wariant TalkBacka. One UI 9 zmienia sposób jego rozwijania i udostępniania: użytkownik otrzymuje czytnik z pakietu Google i może aktualizować go bezpośrednio przez Sklep Play. Nie musi czekać na kolejną dużą aktualizację One UI, aby sprawdzić dostępność nowszego wydania czytnika. Samsung wymienia tę zmianę w opisie aktualizacji dla A55.
Z przesłanych danych wynika, że wraz z aktualizacją systemu instalowany jest TalkBack 17.0, a w Sklepie Play dostępna jest aktualizacja do wersji 17.1. Czytnik stanowi część aplikacji „Ułatwienia dostępu na Androida”, której wydawcą jest Google LLC. Warto więc po instalacji One UI 9 sprawdzić również aktualizacje aplikacji — sam nowy system nie zapewnia od razu najnowszej wersji TalkBacka.
Jak zaktualizować TalkBacka po instalacji One UI 9?
Wybierz „Aktualizuj” i poczekaj na zakończenie instalacji. Jeśli przycisku nie ma, sprawdź ponownie później — sklep udostępnia wydania etapami.
Przejdź do Ustawienia → Dostępność → TalkBack → Ustawienia i sprawdź numer wersji oraz sekcję „Nowe funkcje w TalkBack”.
Alternatywna ścieżka prowadzi przez Sklep Play → ikonę konta → Zarządzaj aplikacjami i urządzeniem → dostępne aktualizacje. Aktualizację aplikacji trzeba odróżnić od aktualizacji całego systemu: są to osobne czynności.
Co wnosi TalkBack 17.1?
Jedną z praktyczniejszych nowości jest zaznaczanie tekstu na stronach internetowych poza polami edycji. Aby wejść do trybu zaznaczania, dotknij ekranu dwukrotnie dwoma palcami i przytrzymaj drugie dotknięcie. Gestem trzema palcami wybierz szczegółowość, a następnie zaznaczaj tekst ruchem w górę lub w dół według znaków, słów, wierszy albo akapitów. Pozwala to wybrać fragment tekstu, zamiast ograniczać się do jego odczytywania.
Wybór preferowanego głosu jest dostępny bezpośrednio w Ustawieniach TalkBack → Dźwięk i wibracje → Wybór głosu. Rozszerzono też przypisywanie działań do poleceń monitora brajlowskiego. Osobna zmiana dotyczy klawiatur fizycznych: inteligentny tryb przeglądania obsługuje więcej pól i kontrolek oraz ułatwia przełączanie między nawigacją a edycją. Do nowości należą także fonetyczne odczytywanie tekstu i widok z asystą Gemini Live, którego dostępność może zależeć od konta i etapu wdrażania.
Inne nowości One UI 9 na A55
Panel szybkich ustawień daje większą swobodę układania elementów. Można zmieniać rozmiary suwaków jasności i głośności oraz odtwarzacza multimedialnego, a przycisk trybu dźwięku oddzielić od suwaka. Ułatwia to dopasowanie panelu do często wykonywanych czynności.
W ustawieniach pojawia się „Gwarancja i ochrona”, zbierająca informacje o gwarancji, diagnostyce i utrzymaniu urządzenia. W panelu szybkich ustawień można sprawdzić, która aplikacja korzysta z lokalizacji. Dodano także szybką blokadę wymagającą przy kolejnym odblokowaniu uwierzytelnienia bez biometrii.
W dostępności warto sprawdzić menu „Nowości”, skróty klawiatury fizycznej i ulepszenia klawiszy myszy, w tym regulację szybkości oraz przyspieszenia wskaźnika. Funkcja „Wybierz, aby coś powiedzieć” umożliwia odczyt wskazanej treści bez uruchamiania pełnego TalkBacka. Opcja zastąpienia przeciągnięcia pojedynczym dotknięciem trafia do menu „Zręczność i interakcja”. Zmiany obejmują też powiększanie wskazanego tekstu w osobnym oknie, wygląd zegara blokady, Bixby i Samsung Health.
Lista nowości flagowych Samsungów nie jest listą możliwości A55. Nie należy z niej wyprowadzać obietnicy pełnego Galaxy AI ani obsługi DeX na tym modelu.
Wersje i numery aktualizacji w Polsce
Z przekazanych redakcji danych dotyczących polskiego egzemplarza Galaxy A55 wynika następująca konfiguracja aktualizacji:
poziom poprawek zabezpieczeń Androida: 5 października 2026 r.;
TalkBack po aktualizacji systemu: 17.0; aktualizacja aplikacji oferowana w Sklepie Play: 17.1.
Według przekazanych informacji po instalacji One UI 9 aktualizacja systemowa Google Play miała nadal datę 1 września 2026 r. przy aktualizacji systemowej Google Play. Ten komponent należy sprawdzić osobno — instalacja nowego Androida nie oznacza, że ma już najnowszą dostępną aktualizację Google Play.
Aby sprawdzić dostępność One UI, otwórz Ustawienia → Aktualizacja oprogramowania → Pobierz i zainstaluj. Po instalacji ponownie sprawdź również aktualizację systemową Google Play: Ustawienia → Telefon — informacje → Informacje o oprogramowaniu → Aktualizacja systemowa Google Play. Jeżeli telefon poprosi o restart, wykonaj go i jeszcze raz sprawdź dostępność. Data tego komponentu jest niezależna od poziomu poprawek zabezpieczeń Androida i od aktualizacji aplikacji w sklepie.
Popularny A55 ma jeszcze jedną dużą aktualizację przed sobą
Galaxy A55 był jednym z popularnych modeli Samsunga ze średniej półki. Zachowuje też cechę istotną dla osób przechowujących lokalnie audiobooki, muzykę czy dokumenty: jest ostatnim dotychczasowym modelem linii A5x ze złączem kart microSD. Jego następca, A56, nie ma już takiego rozszerzenia pamięci.
A55 debiutował z Androidem 14, a Samsung zapowiedział cztery generacje aktualizacji systemu i pięć lat poprawek bezpieczeństwa. Android 17 jest trzecią dużą aktualizacją. W ramach tej obietnicy pozostaje jeszcze Android 18; konkretnego terminu jego udostępnienia nie należy dziś zakładać.
Źródła
Informacje o dostępności aktualizacji w Polsce oraz wersjach oprogramowania przekazane redakcji przez użytkownika Galaxy A55; opis zmian Samsunga dla tego modelu i informacje o nowych funkcjach TalkBacka.
Dziś, 15 października 2026 roku, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Białej Laski. W szkołach odbywają się lekcje o życiu osób niewidomych i słabowidzących, w bibliotekach warsztaty, a w lokalnych kołach Polskiego Związku Niewidomych spotkania członków, przyjaciół i samorządowców. Są koncerty, pokazy sportowe i seanse z audiodeskrypcją. Część uroczystości odbyła się wcześniej, inne jeszcze przed nami.
Dla nas to święto jest blisko związane z pracą ośrodka w Owińskach i Stowarzyszenia „Pomóż Dziecku Niewidomemu”. Jest też okazją, żeby przyjrzeć się temu, co robią szkoły, biblioteki i organizacje w innych częściach Polski. Wspólny temat tych działań to samodzielność: możliwość wyjścia z domu, dotarcia do szkoły lub pracy, załatwienia sprawy i spędzania wolnego czasu tak, jak się chce.
Skąd w kalendarzu wziął się 15 października
15 października 1964 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Lyndon B. Johnson ogłosił pierwszy Dzień Bezpiecznej Białej Laski, ustanowiony uchwałą Kongresu. W 1969 roku Międzynarodowa Federacja Niewidomych przyjęła tę datę jako Międzynarodowy Dzień Białej Laski. Pierwsze międzynarodowe obchody odbyły się w 1970 roku.
Biała laska pomaga samodzielnie poznać drogę i sygnalizuje innym uczestnikom ruchu, że jej użytkownik nie widzi lub widzi słabo. Jednak nawet dobre opanowanie techniki poruszania się nie usunie z chodnika źle zaparkowanego samochodu ani nie udostępni nieczytelnego rozkładu jazdy. Dlatego podczas obchodów rozmawiamy również o otoczeniu: ulicach, transporcie, dostępie do informacji i zachowaniu innych ludzi.
Spotkanie z osobą niewidomą może pomóc przełamać zakłopotanie, które pojawia się przy pierwszym kontakcie. Można zapytać o sposób korzystania z laski, pisma Braille’a czy telefonu, a także dowiedzieć się, kiedy i jak zaproponować pomoc. Właśnie na takie rozmowy jest miejsce podczas szkolnych warsztatów i otwartych wydarzeń.
Owińska i edukacja o samodzielności
Nasz portal prowadzi Stowarzyszenie „Pomóż Dziecku Niewidomemu”, działające przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych im. Synów Pułku w Owińskach. Tutaj nauka samodzielności jest częścią codziennej edukacji dzieci i młodzieży. Obchody Dnia Białej Laski pozwalają podzielić się tym doświadczeniem z mieszkańcami, studentami i nauczycielami innych szkół.
Ośrodek od lat organizuje spotkania z okazji tego święta także poza Owińskami. 16 października 2023 roku współorganizował obchody w Collegium Geographicum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przy ulicy Bogumiła Krygowskiego 10. Partnerami były Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych oraz Wydział Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej. Uczestnicy poznawali pismo Braille’a, pokonywali tor z białą laską, grali w szachy dotykowe i próbowali strzelectwa laserowego bezwzrokowego. Poznali też urządzenia elektroniczne i tyflomapy.
Na uczelni nauczyciele ośrodka spotkali się ze studentami i władzami uniwersytetu. Pokazali, jak uczą, z jakich materiałów korzystają i jak przygotowują zajęcia. Uczestnicy obejrzeli film „Nasz drugi dom – 75 lat historii Ośrodka w Owińskach”. Dla studentów, którzy w przyszłości będą pracować w szkołach, była to okazja do poznania metod edukacji osób niewidomych i zadania pytań praktykom.
W październiku 2024 roku ośrodek zorganizował spotkanie w centrum handlowym Poznań Plaza. Rozmawiano o edukacji, codziennym życiu osób niewidomych i terapii widzenia. Podczas warsztatów można było przejść z białą laską, poznać sposoby rysowania i pisania brajlem, wziąć udział w aromaterapii oraz wykonać czynności kuchenne w goglach. Były też pomoce dydaktyczne i prace wychowanków, a specjaliści odpowiadali na pytania o rehabilitację wzroku i orientację przestrzenną.
Przy takich stanowiskach łatwiej zacząć rozmowę. Mapa dotykowa, maszyna brajlowska czy przedmiot codziennego użytku budzą konkretne pytania: jak to działa, jak się tego nauczyć, co można dzięki temu zrobić samodzielnie? Ćwiczenie w goglach daje jedynie krótki kontakt z zadaniem wykonywanym bez wzroku. Pełniejsze wyjaśnienie przychodzi w rozmowie z osobą niewidomą i nauczycielem, który na co dzień uczy tych umiejętności.
Październik jubileuszowy w ośrodku
Tegoroczny październik w Owińskach upływa również pod znakiem 80-lecia ośrodka. 7 października uczniowie uczestniczyli w grze terenowej „Quiz – Podróż przez historię Ośrodka” oraz w koncercie uczniów i wychowanków. 8 października w auli odbył się spektakl „Kopciuszek. Wersja współczesna”, a 9 października oficjalne uroczystości jubileuszowe. W sobotę 17 października 2026 roku odbędzie się jeszcze zlot absolwentów. Będzie czas na spotkania po latach i powrót do miejsc znanych ze szkolnych lat.
Ośrodek prowadzi wczesne wspomaganie rozwoju, szkołę podstawową, liceum i szkoły branżowe. Uczniowie mogą mieszkać w internacie. Korzystają z Parku Orientacji Przestrzennej, Biblioteki Zapachów oraz Muzeum Tyflologicznego. Nauka obejmuje więc zarówno przedmioty szkolne, jak i poznawanie otoczenia oraz ćwiczenie umiejętności potrzebnych poza szkołą.
Bydgoska kampania o ogólnopolskim zasięgu
Od 12 do 18 października 2026 roku trwa kampania społeczna „Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie!”. Prowadzą ją Kujawsko-Pomorski Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy nr 1 dla Dzieci i Młodzieży Słabo Widzącej i Niewidomej im. Louisa Braille’a w Bydgoszczy oraz Stowarzyszenie Visus Supremus. Do udziału zapraszają przedszkola, szkoły, samorządy i inne organizacje z całej Polski.
Placówki przygotowują zajęcia o potrzebach i możliwościach osób niewidomych oraz słabowidzących: lekcje wychowawcze, pogadanki, szkolenia, apele i prezentacje. Organizatorzy udostępnili materiały, plakaty i list uczniów ośrodka, z których można skorzystać przy prowadzeniu spotkań. Dzięki temu do akcji może dołączyć także szkoła, która wcześniej nie zajmowała się tą tematyką.
Sprawozdania z udziału w kampanii można przesyłać do 31 października 2026 roku. Na ich podstawie placówki otrzymają na rok szkolny 2026/2027 certyfikaty szkoły, przedszkola lub placówki przyjaznej osobom niewidomym. Lista ukaże się na stronie ośrodka, a papierowe certyfikaty zostaną wysłane na przełomie listopada i grudnia.
Ogólnopolska formuła kampanii pozwala odnieść temat do własnej szkoły i miejscowości. Po zajęciach można wspólnie sprawdzić, czy uczeń niewidomy odnalazłby salę, przeczytał szkolne ogłoszenie i skorzystał z materiałów udostępnianych w internecie. Taka rozmowa pomaga przejść od poznawania pomocy używanych przez osoby niewidome do zmian, które szkoła może wprowadzić u siebie.
Zajęcia w bibliotece i koncert absolwentów
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Mariana Rejewskiego w Bydgoszczy prowadzi od 5 do 30 października 2026 roku zajęcia „Poznajmy się – w ciemności” dla uczniów klas I–V szkół podstawowych. Dzieci poznają potrzeby osób z niepełnosprawnością wzroku, przedmioty ułatwiające codzienne czynności, podstawy pisma Braille’a i zasady udzielania pomocy. Zajęcia są częścią kampanii „Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie!”.
W bibliotece rozmowa o brajlu ma szczególnie dobre miejsce. Dzieci przychodzą tu po książki, a podczas takich zajęć mogą poznać również inne sposoby czytania. To okazja, by zapytać, jak osoba niewidoma wybiera lekturę, korzysta z informacji i uczy się razem z kolegami.
Dziś o godzinie 18.00 w Domu Polskim przy ulicy Grodzkiej 1 w Bydgoszczy odbył się koncert „Dotyk melodii”. Wystąpili absolwenci ośrodka im. Louisa Braille’a, wśród nich absolwent szkoły muzycznej II stopnia w klasie fortepianu oraz laureaci i uczestnicy festiwali wokalnych. Koncert był bezpłatny i należał do cyklu wydarzeń kampanii „Ja nie widzę Ciebie, Ty zobacz mnie!”.
Muzyka daje możliwość spotkania, w którym na pierwszym planie są wykonawcy i ich umiejętności. Absolwenci wracają do środowiska ośrodka już z własnym dorobkiem, a słuchacze poznają ich jako artystów. Taka część obchodów uzupełnia szkolne lekcje i warsztaty.
Szczecinek stawia na sport i dostępne kino
15 października 2026 roku w Szczecinku świętowało Stowarzyszenie Osób Niewidomych i Słabowidzących „Snajperzy i Przyjaciele”. Skupia ono około 40 osób niewidomych, słabowidzących i ich przyjaciół. Stowarzyszenie konsultowało już rozwiązania komunikacyjne w rejonie nowego ronda przy ulicy Wyszyńskiego oraz udogodnienia w ratuszu.
Podczas spotkania pojawili się przedstawiciele Klubu Sportowego Niewidomych „Łuczniczka” z Bydgoszczy, którzy przywieźli stół do showdowna. Ta gra opiera się na słuchowym śledzeniu piłeczki, obronie bramki i zdobywaniu punktów. Osoby widzące mogą grać w goglach zasłaniających oczy. Sprzęt pozostający do dyspozycji środowiska daje szansę kontynuowania aktywności po zakończeniu uroczystości.
Spotkanie odbyło się w Kinie Wolność. Uczestnicy spotkali się z terapeutami, obejrzeli pokaz showdowna i prezentację strzelnicy laserowej. Podczas seansu z audiodeskrypcją na ekranie nie było obrazu, a opis dźwiękowy odbierano przez telefon. Można było przekonać się, jakie informacje o postaciach, przestrzeni i przebiegu scen przekazuje audiodeskrypcja.
Instruktorka orientacji przestrzennej Monika Jurczyk mówiła o przygotowaniu do samodzielnego wyjścia: poznaniu trasy, zaplanowaniu drogi i przewidywaniu przeszkód. W jednym miejscu można więc było porozmawiać o poruszaniu się, spróbować sportu i skorzystać z dostępnego kina.
Mońki łączą świętowanie z rozmową o bezpieczeństwie
W województwie podlaskim obchody odbyły się 15 października 2026 roku w sali widowiskowej Monieckiego Ośrodka Kultury. Organizatorem był Związek Niewidomych i Niedowidzących w Mońkach. Uczestniczyli członkowie organizacji, zaproszeni goście oraz przedstawiciele samorządu.
Program obejmował spotkanie z policjantami z Komendy Powiatowej Policji w Mońkach. Funkcjonariusze mówili o przestępczości w internecie, podszywaniu się pod inne osoby i próbach wyłudzania pieniędzy. To przykład obchodów, podczas których obok tematu poruszania się pojawiło się bezpieczeństwo korzystania z usług i kontaktów na odległość.
Zajęcia o oszustwach są przydatnym uzupełnieniem spotkania lokalnej organizacji. Dają możliwość dopytania o sytuacje znane z własnego życia: podejrzany telefon, wiadomość z linkiem lub prośbę o przelew. Wspólna rozmowa pozwala też wymienić doświadczenia i podpowiedzieć sobie, gdzie szukać pomocy.
Kartuzy i Wieliczka zaczęły obchody wcześniej
W Kartuzach Międzynarodowy Dzień Białej Laski obchodzono 8 października 2026 roku. O godzinie 10.00 rozpoczęła się msza w kościele pw. św. Kazimierza, a później uczestnicy spotkali się w Restauracji Kaszubskiej. Obecni byli między innymi przedstawiciele samorządu gminnego i powiatowego.
W powiecie kartuskim działa Kartuska Grupa Niewidomych i Niedowidzących „Oko”, należąca do Polskiego Związku Niewidomych Okręgu Pomorskiego. Przewodniczy jej Janina Doba. Grupa organizuje spotkania, wydarzenia sportowe i wsparcie dla swoich członków. Październikowa uroczystość jest jednym z wielu spotkań w ciągu roku.
Tego samego dnia, 8 października 2026 roku, spotkanie odbyło się w sali Magistrat Urzędu Miasta i Gminy w Wieliczce. Uczestniczyli w nim członkowie i przyjaciele miejscowego Koła Polskiego Związku Niewidomych, należącego do Okręgu Małopolskiego, oraz przedstawiciele instytucji i samorządu. Spotkanie otworzył prezes koła Edward Bober, a część muzyczną przygotowali uczniowie Zespołu Szkół Muzycznych w Wieliczce.
Przy wspólnym stole jest czas na rozmowy członków koła z osobami odpowiedzialnymi za lokalne usługi i instytucje. Dobrze, jeśli taki kontakt trwa również po uroczystości: przy organizacji dostępnego wydarzenia, zmianach na przystanku czy poprawianiu obsługi w urzędzie.
Ostrowiec Świętokrzyski i Stalowa Wola przypominają o stałej pracy organizacji
W Ostrowcu Świętokrzyskim obchody odbyły się 2 października 2026 roku. Spotkali się członkowie miejscowego Koła Polskiego Związku Niewidomych oraz osoby zaangażowane w działania na rzecz niewidomych i słabowidzących mieszkańców. Był to czas wspólnego świętowania i podziękowań za współpracę.
Wcześniej, 29 maja 2026 roku, na ostrowieckim Rynku odbył się „Dzień Rehabilitacji” w ramach REHA FOR THE BLIND IN POLAND 2026. Fundacja Szansa – Jesteśmy Razem oraz miejscowe Koło Polskiego Związku Niewidomych przedstawiały rozwiązania pomagające w codziennych czynnościach. Październikowe spotkanie było kolejną okazją do spotkania tego środowiska.
W Stalowej Woli obchody odbyły się 8 października 2026 roku. Przygotował je Zarząd Koła Powiatowego Polskiego Związku Niewidomych w Stalowej Woli. Organizatorzy połączyli temat Dnia Białej Laski z jesiennymi obchodami środowiska osób niewidomych. Po mszy w bazylice konkatedralnej odbyły się wystąpienia, część artystyczna i wspólny poczęstunek.
Koło Powiatowe Polskiego Związku Niewidomych w Stalowej Woli działa nieprzerwanie od 1954 roku. Organizuje spotkania, warsztaty i wydarzenia integracyjne. Jego prezes Renata Stankiewicz podczas uroczystości mówiła o wspólnym świętowaniu i historii ważnych dla środowiska dat.
Mazowsze między jubileuszem a prawem do dostępności
W tym roku Polski Związek Niewidomych obchodzi 75-lecie. Pierwszy zjazd zjednoczeniowy odbył się w 1951 roku. Dziś związek zajmuje się między innymi rehabilitacją, szkoleniem specjalistów, edukacją, wydawaniem publikacji i doradztwem w zakresie dostępności.
W warszawskim Instytucie Tyflologicznym działają między innymi warsztaty „Laboratorium ciemności” dla osób widzących oraz Pracownia Doboru Oświetlenia. W tej drugiej osoby z niepełnosprawnością wzroku mogą dobrać światło do swoich potrzeb i codziennych czynności.
Z okazji dzisiejszego święta pracownicy Biura Rzecznika Praw Obywatelskich uczestniczyli w Niewidzialnej Wystawie i warsztatach o potrzebach osób z niepełnosprawnością wzroku. Rozmawiali o doświadczeniach i prawach osób niewidomych oraz słabowidzących. Rzecznik zwrócił też uwagę na trudności w korzystaniu z usług, w tym cyfrowych, oraz problemy osób poruszających się z psami asystującymi.
Dla instytucji publicznej takie warsztaty powinny mieć dalszy ciąg przy codziennej pracy. Warto sprawdzić własne formularze, sposób przekazywania informacji i organizację obsługi. O dostępności decyduje przecież także to, czy mieszkaniec może samodzielnie załatwić sprawę.
Śląsk i Dolny Śląsk z własnym kalendarzem
W Bytomiu członkowie miejscowego koła Polskiego Związku Niewidomych spotkali się 13 października 2026 roku w Młodzieżowym Domu Kultury nr 1. W uroczystości uczestniczyła zastępczyni prezydenta Magdalena Górak.
W Świebodzicach obchody są jeszcze przed nami. Koło Terenowe Polskiego Związku Niewidomych zaprasza swoich członków i ich przewodników 22 października 2026 roku o godzinie 11.00 do Baru – Starej stołówki przy ulicy Piłsudskiego 31. Spotkanie połączy Dzień Białej Laski z 75-leciem związku. Będą prelekcja, prezentacja sprzętu, koncert i wspólny obiad.
Prezentacja sprzętu podczas lokalnego spotkania może ułatwić rozpoczęcie rozmowy o tym, jakie rozwiązanie przydałoby się konkretnej osobie. Sam opis urządzenia często nie odpowiada na pytania o wygodę obsługi, rozmiar czy zastosowanie w codziennym zadaniu. Możliwość poznania sprzętu i zadania pytań jest więc wartościowym uzupełnieniem uroczystego programu.
Nie wszystkie działania kończą się dzisiaj. Do 18 października trwa bydgoska kampania, zajęcia biblioteczne potrwają do 30 października, a sprawozdania można przesyłać do końca miesiąca. Jest więc jeszcze czas, żeby włączyć się do akcji lub wykorzystać udostępnione materiały we własnej szkole.
Co powinno pozostać po obchodach
Koleje Małopolskie przypomniały dziś o uprawnieniach pasażerów niewidomych i słabowidzących, a przy okazji o podstawowej zasadzie pomocy: najpierw zapytajmy, czy jest potrzebna i jak jej udzielić. Uszanujmy również odpowiedź, jeśli ktoś chce poradzić sobie sam.
Tego samego warto trzymać się przy planowaniu warsztatów, usług czy zmian w przestrzeni publicznej. Zaprośmy do rozmowy osoby, których te rozwiązania dotyczą, i pozwólmy im powiedzieć, czego potrzebują. Możemy w ten sposób uniknąć pomocy, która jest niechciana, oraz rozwiązań, które dobrze wyglądają tylko na papierze.
Po dzisiejszych obchodach pozostaną materiały do zajęć, kontakty między organizacjami i ludzie, którzy po raz pierwszy mieli okazję porozmawiać z osobą niewidomą. W Owińskach, Bydgoszczy i lokalnych kołach praca będzie trwała dalej. Do niej prowadzi sens tego święta: żeby łatwiej było spotkać się, uczyć, pracować i korzystać ze swojej miejscowości także w zwykły dzień.
Wybór monitora brajlowskiego, notatnika albo klawiatury brajlowskiej wymaga porównania wielu cech. Seeing Hands rozwija BrailleDB, czyli publiczną bazę urządzeń, która ma ułatwić takie zestawienie. 21 września organizacja opublikowała wersję 1.1, zawierającą poprawki wynikające między innymi z uwag użytkowników.
Co zmieniło się w BrailleDB 1.1?
Najbardziej praktyczną nowością jest uzupełnienie informacji o obsłudze zewnętrznych klawiatur. Dla wszystkich monitorów ujętych w bazie można teraz sprawdzić, czy współpracują z klawiaturą przez USB albo Bluetooth, a następnie użyć tych cech jako filtrów. To ważne przy szukaniu urządzenia, które ma łączyć odczyt brajlowski z wygodnym wprowadzaniem tekstu.
Seeing Hands poprawiło też etykiety pól w wyszukiwaniu zaawansowanym. Wcześniej część wartości minimalnych i maksymalnych opierała się na niejasnych etykietach przestrzennych. Po zmianie łatwiej zorientować się, czego dotyczy dana liczba i jak zawęzić wyniki. W praktyce powinno to ograniczyć liczbę prób potrzebnych do znalezienia urządzeń o określonej długości, liczbie komórek albo innych parametrach.
Wydanie 1.1 obejmuje ponadto korekty części informacji o urządzeniach oraz aktualizacje danych, które zmieniły się od sierpniowego uruchomienia bazy. Opisy funkcji routingu zostały przeniesione w miejsce, w którym łatwiej zestawić bardziej szczegółowe informacje niż samo stwierdzenie, że urządzenie ma przyciski routingu.
Do czego może przydać się baza?
BrailleDB nie jest katalogiem jednego producenta. Według opisu Seeing Hands obejmuje monitory brajlowskie, notatniki, klawiatury brajlowskie i podobne urządzenia dostępne w sprzedaży, a także część modeli zapowiedzianych oraz historycznych, które mogą pojawiać się na rynku wtórnym. Można oglądać cechy pojedynczego urządzenia, porównywać kilka modeli obok siebie i filtrować wyniki według wybranych wymagań.
Dla osoby niewidomej oznacza to łatwiejsze przejście od ogólnego pytania „który monitor brajlowski wybrać?” do listy konkretnych kompromisów. Można zacząć od liczby komórek, wymiarów, rodzaju klawiatury lub sposobu łączności, a następnie sprawdzać, które modele spełniają kilka warunków jednocześnie. To przydatne także wtedy, gdy urządzenie ma pracować w więcej niż jednym scenariuszu: z komputerem, telefonem albo jako samodzielny notatnik.
Baza nie zastępuje jednak instrukcji producenta ani niezależnego testu. Sama obecność funkcji w zestawieniu nie mówi, jak wygodnie działa ona w konkretnym programie, z danym czytnikiem ekranu lub w określonym systemie. Przed zakupem warto więc potwierdzić kluczowe parametry w dokumentacji producenta, sprawdzić aktualną dostępność i cenę oraz poszukać relacji użytkowników.
Projekt rozwijany z udziałem użytkowników
Seeing Hands poinformowało, że w ciągu nieco ponad miesiąca od startu BrailleDB wykonano około 3000 wyszukiwań. Część zmian w wersji 1.1 powstała dzięki sugestiom osób korzystających z bazy. Organizacja zapowiada dalsze poprawki i zachęca do zgłaszania brakujących informacji, problemów oraz pomysłów na kolejne funkcje.
Największą wartością BrailleDB nie jest więc obietnica wskazania jednego najlepszego urządzenia. To raczej narzędzie porządkujące rynek, na którym ceny są wysokie, a różnice między modelami dotyczą wielu szczegółów. Wersja 1.1 poprawia właśnie te elementy, które decydują o tym, czy wyszukiwanie prowadzi do użytecznego porównania, czy do kolejnej listy trudnych do zestawienia specyfikacji.
Microsoft udostępnił 18 września nową wersję testową Windows 11 dla kanału Experimental programu Windows Insider. Kompilacja 26340.9502 nie przynosi jednej dużej zmiany, ale zawiera kilka drobnych usprawnień, które mogą mieć praktyczne znaczenie dla osób słabowidzących oraz użytkowników czytników ekranu.
Kontrast w Lupie bez odwracania kolorów zdjęć
Najciekawszą nowością jest przełącznik motywu kontrastu w aplikacji Lupa. Microsoft kieruje go do osób, dla których jasny ekran powoduje dyskomfort albo utrudnia odczytywanie treści. Do tej pory jednym ze sposobów ograniczenia jaskrawości było odwrócenie kolorów. Taki filtr obejmuje jednak cały ekran, a więc zmienia również wygląd zdjęć, wykresów i filmów.
Nowy motyw działa inaczej. Reorganizuje kolory interfejsu Lupy, ale pozostawia multimedia w ich oryginalnych barwach. W ustawieniach można wybrać motyw używany przez przełącznik, a domyślnie aktywny jest wariant ciemny. Skrót do funkcji znajduje się bezpośrednio na pasku narzędzi Lupy, więc nie trzeba za każdym razem otwierać pełnych ustawień systemu.
To ważna różnica dla osób, które korzystają z powiększenia przy pracy z dokumentami, stronami internetowymi albo aplikacjami zawierającymi elementy graficzne. Odwrócenie kolorów nadal pozostaje dostępne, ale nowy kontrast jest osobną opcją przeznaczoną przede wszystkim do ograniczania odblasków.
Nowa animacja wskaźnika myszy
W tej samej kompilacji Microsoft odświeżył animację funkcji Mouse indicator, czyli wizualnego wskazania położenia wskaźnika. W ustawieniach ułatwień dostępu można też włączyć tryb, w którym wskaźnik pozostaje aktywny aż do naciśnięcia klawisza Esc.
Zmiana jest skierowana głównie do osób, które mają trudność z szybkim odnalezieniem kursora. Nie zastępuje powiększenia ani zmiany rozmiaru i koloru wskaźnika, ale może ułatwić śledzenie jego położenia podczas pracy na dużym ekranie, w prezentacji lub przy korzystaniu z wielu okien.
Napisy nie będą domyślnie powtarzać mowy czytnika
Aktualizacja obejmuje również Napisy na żywo. W kompilacji 26340.9502 pojawia się ustawienie „Include Screen Reader audio”, które jest domyślnie wyłączone. Dzięki temu Napisy na żywo nie powinny transkrybować dźwięku generowanego przez Narratora ani zewnętrzne czytniki, takie jak JAWS i NVDA. Napisy mogą dzięki temu pozostać skupione na dźwięku z mikrofonu i pozostałych źródłach systemowych.
To rozwiązanie może ograniczyć sytuacje, w których użytkownik widzi na ekranie powielony tekst: raz w interfejsie czytnika lub aplikacji, a drugi raz w panelu napisów. Microsoft pozostawia możliwość włączenia przechwytywania dźwięku czytnika, jeśli w konkretnym zastosowaniu taka transkrypcja jest potrzebna.
Na razie tylko testy
Build 26340.9502 bazuje na Windows 11 26H2 i jest udostępniany w kanale Experimental. Microsoft przypomina, że część funkcji trafia do uczestników programu etapami, a niektóre rozwiązania mogą zostać zmienione, usunięte albo nigdy nie pojawić się w stabilnej wersji systemu. W przypadku nowych funkcji dostępności oznacza to, że ich obecność w kompilacji testowej nie jest jeszcze obietnicą premiery dla wszystkich użytkowników.
Na tym etapie najważniejszy jest kierunek zmian: Lupa zyskuje narzędzie do redukcji odblasków, wskaźnik myszy staje się łatwiejszy do śledzenia, a Napisy na żywo przestają domyślnie powtarzać komunikaty czytnika ekranu. Każda z tych zmian rozwiązuje inny, konkretny problem i nie wymaga zastępowania dotychczasowych ustawień.
Microsoft udostępnił w kanale Release Preview kompilacje 26100.9539 i 26200.9539 dla Windows 11 w wersjach 24H2 i 25H2. Aktualizacja zawiera kilka zmian ważnych z punktu widzenia dostępności: nowe ustawienie automatycznego otwierania aplikacji w trybie zmaksymalizowanym oraz poprawki nawigacji po szybkich ustawieniach Bluetooth z użyciem klawiatury, gamepada lub Narratora.
Aplikacje mogą otwierać się od razu na pełnym obszarze
Najbardziej widoczną zmianą jest opcja Open apps maximized. Można ją znaleźć w Ustawieniach > Ułatwienia dostępu > Efekty wizualne. Po włączeniu system automatycznie maksymalizuje okna aplikacji podczas ich otwierania.
To drobna funkcja, ale może ograniczyć liczbę czynności potrzebnych po uruchomieniu programu. Użytkownik nie musi za każdym razem szukać polecenia maksymalizacji ani sprawdzać, czy nowo otwarte okno zajęło cały dostępny obszar. Ma to znaczenie zarówno przy pracy z czytnikiem ekranu, jak i przy powiększeniu lub na mniejszych ekranach.
Lepsza nawigacja w szybkich ustawieniach Bluetooth
Microsoft informuje również o poprawie nawigacji po stronie szybkich ustawień Bluetooth. Zmiana dotyczy obsługi z klawiaturą, gamepadem i Narratorem. Komunikat nie opisuje każdej zmienionej sekwencji klawiszy, dlatego nie można na tej podstawie obiecać konkretnego skrótu ani identycznego zachowania na każdym urządzeniu.
W praktyce jest to sygnał, że w tej części systemu poprawiono dostęp do elementów sterujących dla osób, które nie korzystają z myszy albo potrzebują informacji przekazywanych przez czytnik ekranu. Sam Narrator jest wbudowanym czytnikiem ekranu Windows, więc nie wymaga osobnej instalacji.
To nadal wersja Release Preview
Nie jest to jeszcze informacja o dostępności zmian we wszystkich stabilnych instalacjach Windows 11. Microsoft udostępnia aktualizację etapami — część urządzeń może otrzymać ją w ramach stopniowego wdrażania, a dostępność zależy od wersji systemu i konfiguracji. Kompilacje dotyczą Windows 11 24H2 i 25H2 w kanale Release Preview.
W tym samym komunikacie Microsoft wymienia także odświeżony pasek zadań Lupy oraz możliwość przypisania klawisza Copilot do prawego klawisza Ctrl albo klawisza menu kontekstowego. Dla osób pracujących głównie z klawiaturą ta druga opcja może pomóc zachować znane skróty, ale jej działanie również zależy od dostępności odpowiedniej aktualizacji.
Najważniejsza wiadomość jest prostsza: Windows 11 zyskuje ustawienie, które może ułatwić codzienne otwieranie programów, oraz poprawę nawigacji w jednym z paneli systemowych. To nie zastępuje testów na konkretnym komputerze, ale zmniejsza liczbę drobnych przeszkód, z którymi użytkownik czytnika ekranu lub powiększenia spotyka się przy zwykłej pracy.
Google zapowiedziało we wrześniowym Android Drop nową funkcję Guided vision w Gemini Live. Ma ona pozwolić osobom niewidomym i słabowidzącym udostępnić obraz z kamery, a następnie otrzymywać głosowe opisy tego, co znajduje się przed obiektywem. To nie jest kolejny filtr poprawiający zdjęcia, lecz próba wykorzystania rozmowy z asystentem do szybkiego rozpoznawania otoczenia.
Jak działa Guided vision
Użytkownik uruchamia Gemini Live i udostępnia obraz z aparatu. System może opisywać między innymi drobny druk na etykiecie, menu w słabo oświetlonej restauracji albo przedmioty znajdujące się w domu. Google podaje także, że gdy kamera jest ustawiona nieprecyzyjnie, komunikaty głosowe mogą pomóc zmienić kadr, przesunąć telefon lub wyśrodkować obiekt. Taki sposób interakcji jest ważny: zamiast wymagać od użytkownika odczytania wizualnych wskazówek, aplikacja ma prowadzić go głosem.
Co to może zmienić w codziennym użyciu
Najbardziej praktyczne zastosowania są proste. Przy zakupach można poprosić o odczytanie informacji z opakowania. W kuchni przyda się identyfikacja ustawionych na blacie produktów, a poza domem — opis elementów widocznych na tablicy lub menu. Funkcja może też ułatwić orientację w rozmowie o przedmiocie, którego nazwy użytkownik nie zna. Istotne jest, że dostęp do niej ma prowadzić przez głos, Gemini Live i skróty ułatwień dostępu, więc nie trzeba polegać wyłącznie na precyzyjnym celowaniu palcem w ekran.
Ważne ograniczenia i bezpieczeństwo
Guided vision nie powinno być traktowane jako zamiennik czytnika ekranu, pomocy orientacyjno-mobilnościowej ani bezpiecznego przewodnika. Google wyraźnie zaznacza, że system może się mylić i nie należy używać go do nawigacji ani wykrywania przeszkód. To szczególnie ważne przy przechodzeniu przez ulicę, poruszaniu się po schodach lub ocenie, czy droga jest wolna. Opis wygenerowany przez model trzeba traktować jako dodatkową informację, a nie pewny pomiar rzeczywistości.
Trzeba też pamiętać o prywatności. Udostępnienie kamery oznacza przekazanie obrazu otoczenia do usługi, a w kadrze mogą znaleźć się osoby, dokumenty lub dane wrażliwe. Przed rozpoczęciem warto sprawdzić, co dokładnie jest udostępniane i unikać kierowania kamery na cudze informacje, jeśli nie jest to konieczne.
Dostępność wdrożenia
Google opisuje funkcję jako nadchodzącą. Ma być dostępna na kompatybilnych urządzeniach z Androidem, z wymaganym skonfigurowaniem usługi i ograniczeniami zależnymi od urządzenia, regionu oraz konta. Firma nie obiecuje więc, że każdy telefon otrzyma ją w tym samym czasie. Warto sprawdzać aktualizacje Gemini i informacje dla konkretnego modelu.
Jak testować funkcję rozsądnie
Przed codziennym użyciem warto zacząć od krótkich, kontrolowanych prób w domu. Dobrze porównać opis z rzeczywistym przedmiotem, sprawdzić reakcję na słabe światło i zobaczyć, jak system sygnalizuje niepewność. Użytkownik powinien też ustawić łatwy do uruchomienia skrót, ale zachować zwykłe narzędzia dostępności, takie jak TalkBack i rozpoznawanie tekstu. Najbezpieczniejszy model pracy to używanie Guided vision do informacji pomocniczych, przy jednoczesnym podejmowaniu decyzji na podstawie innych zmysłów, własnej wiedzy i sprawdzonych procedur.
Podsumowanie
Guided vision pokazuje kierunek, w którym asystenci głosowi mogą stać się bardziej użyteczni dla osób niewidomych: mniej jako chatbot odpowiadający na pytania, a bardziej jako rozmówca opisujący konkretny fragment świata. Największa wartość pojawi się wtedy, gdy opisy będą szybkie, zrozumiałe i uczciwie sygnalizujące niepewność. Funkcja jest obiecująca, ale jej granice bezpieczeństwa są równie ważne jak sama wygoda.
