seniorami z utratą wzroku z uwzględnieniem kompetencji kulturowej. Chodzi o dwuczęściowy cykl „Navajo Elders, Blindness, and Cultural Competence”, którego pierwsza część odbyła się 16 stycznia 2026 r., a druga 20 lutego 2026 r.. Oba spotkania były częścią regularnego programu webinarów OIB-TAC, organizowanych w trzeci piątek miesiąca.

Już sam wybór tematu mówi sporo. OIB-TAC to ośrodek, który koncentruje się na potrzebach starszych osób niewidomych i słabowidzących, więc nie chodzi tu o ogólną debatę o inkluzji, tylko o bardzo konkretny obszar: jak wspierać osoby starsze z utratą wzroku w sposób uwzględniający ich kontekst kulturowy, relacyjny i społeczny.

 

O jakich webinarach mowa

Na oficjalnej stronie webinarów OIB-TAC widnieją dwa wydarzenia:

• „Navajo Elders, Blindness, and Cultural Competence: Part 1” z 16 stycznia 2026 r.
• „Navajo Elders, Blindness, and Cultural Competence: Part 2” z 20 lutego 2026 r.

W obu przypadkach prowadzącą była Sacheen Smith, opisywana przez OIB-TAC jako disability advocate. Oficjalny opis drugiej części oraz komunikaty OIB-TAC wskazują, że webinary dotyczyły praktyk kompetentnych kulturowo w pracy z Navajo (Diné) Elders będącymi osobami niewidomymi lub słabowidzącymi.

To ważne, bo nie chodziło o abstrakcyjne rozważania o różnorodności. Tematem była konkretna grupa społeczna i kulturowa, a więc starsze osoby z narodu Navajo, które doświadczają ślepoty lub słabowzroczności i których doświadczenia są kształtowane nie tylko przez sam stan wzroku, ale też przez kulturę, komunikację i tradycyjne sposoby rozumienia niepełnosprawności.

 

Dlaczego ten temat jest tak ciekawy

Najcenniejsze w tym cyklu jest to, że łączy on dwa obszary, które bardzo często opisuje się osobno. Z jednej strony mamy starzenie się i utratę wzroku, a z drugiej kompetencję kulturową. Tymczasem oficjalny opis webinaru podkreśla, że doświadczenia Navajo Elders są kształtowane przez cultural worldviews, relational communication styles oraz traditional understandings of disability.

To oznacza, że skuteczne wsparcie nie może ograniczać się do przekazania kilku technik kompensacyjnych czy listy pomocy optycznych. Jeśli ktoś pracuje z osobą starszą z utratą wzroku, musi rozumieć także to, jak ta osoba postrzega swoją sytuację, jak komunikuje potrzeby, komu ufa i jaką rolę odgrywa rodzina oraz wspólnota. To już jest ostrożna interpretacja oficjalnego opisu, ale bardzo wyraźnie z niego wynika.

 

Seniorzy z utratą wzroku jako osobny obszar wsparcia

Sama strona webinarów OIB-TAC jasno pokazuje, że centrum interesuje się potrzebami older adults with vision loss i buduje cały program edukacyjny wokół tej grupy. To ważne, bo starsze osoby z utratą wzroku bywają traktowane jak dodatek do szerszej kategorii „osób z niepełnosprawnością wzroku”, choć ich potrzeby często są inne niż potrzeby młodszych użytkowników technologii czy uczniów w systemie edukacji.

Właśnie dlatego temat seniorów z utratą wzroku jest tu tak wartościowy. OIB-TAC nie mówi wyłącznie o diagnozie czy medycznym aspekcie widzenia. Z programu webinarów widać raczej podejście praktyczne i życiowe: jak wspierać codzienne funkcjonowanie, bezpieczeństwo, komunikację i niezależność osób starszych, które tracą wzrok.

 

Kompetencja kulturowa zamiast jednego uniwersalnego modelu

W grudniowym zaproszeniu do pierwszej części OIB-TAC przypomniał, że w Stanach Zjednoczonych istnieją 574 federally recognized American Indian tribes and Alaska Native Villages, a także wiele społeczności uznawanych na poziomie stanowym, oraz że ich beliefs, customs, and cultural foundations vary. To bardzo ważne zastrzeżenie, bo pokazuje, że nawet w obrębie jednego szerokiego zbioru społeczności rdzennych nie ma jednego prostego schematu.

W praktyce webinar nie proponował więc banalnej recepty typu „wszyscy potrzebują tego samego, tylko w uprzejmszym tonie”. Oficjalne opisy wskazują raczej na potrzebę rozumienia różnic kulturowych i budowania wsparcia, które jest zakorzenione w doświadczeniu konkretnej społeczności. To właśnie czyni ten temat rzadkim i wartościowym. W świecie szkoleń o dostępności bardzo łatwo sprowadzić wszystko do checklisty, a tu wyraźnie chodziło o coś bardziej złożonego.

 

Co można z tego wyciągnąć szerzej

Z perspektywy osób zajmujących się dostępnością ten cykl webinarów ma jedną ważną lekcję: dobra praktyka nie kończy się na technice. Nawet jeśli ktoś zna rozwiązania dla osób niewidomych i słabowidzących, to bez uwzględnienia kontekstu kulturowego może po prostu źle odczytać potrzeby użytkownika albo źle zbudować relację wsparcia. To nie znaczy, że technologia i rehabilitacja tracą znaczenie. Chodzi raczej o to, że w realnym życiu skuteczne wsparcie jest bardziej złożone niż sama znajomość narzędzi.

To również ciekawy trop dla polskiego czytelnika. W Polsce dużo częściej mówi się o dostępności w języku standardów, sprzętu, procedur i usług, a znacznie rzadziej o tym, jak kulturowe sposoby komunikacji i rozumienia niepełnosprawności wpływają na odbiór wsparcia. Nie chodzi o bezpośrednie kopiowanie amerykańskich realiów, bo to byłoby dość leniwe. Chodzi raczej o dostrzeżenie, że kompetencja kulturowa może mieć znaczenie także tam, gdzie pracuje się z różnymi środowiskami, rodzinami i lokalnymi wspólnotami. Ten wniosek jest interpretacją opartą na oficjalnych opisach OIB-TAC.

 

Podsumowanie

Cykl „Navajo Elders, Blindness, and Cultural Competence” z 16 stycznia i 20 lutego 2026 r. to jeden z ciekawszych przykładów webinarów, które pokazują temat utraty wzroku w starszym wieku w szerszym kontekście społecznym i kulturowym. OIB-TAC opisał te spotkania jako poświęcone kulturowo kompetentnym praktykom w pracy z Navajo Elders będącymi osobami niewidomymi lub słabowidzącymi, z uwzględnieniem worldviews, relational communication styles i traditional understandings of disability.

To wartościowy i rzadko opisywany temat, bo pokazuje, że wsparcie osób starszych z utratą wzroku nie polega wyłącznie na doborze technik czy narzędzi. Równie ważne jest rozumienie człowieka w jego własnym kontekście kulturowym. I, niestety dla miłośników prostych rozwiązań, nie da się tego załatwić jedną checklistą.

 

Źródła

• OIB-TAC, strona webinarów 2026
• OIB-TAC, „Navajo Elders, Blindness, and Cultural Competence: Part 1”
  • • • • • • • • OIB-TAC, „Navajo Elders, Blindness, and Cultural Competence: Part 2”
• OIB-TAC Weekly Brief z 15 stycznia 2026 r.
• OIB-TAC Weekly Brief z 23 stycznia 2026 r.
• OIB-TAC Weekly Brief z 9 lutego 2026 r.

Data wydarzenia: 18-20 lutego 2026 r.

Miejsce: Biuro Narodów Zjednoczonych w Wiedniu, Vienna International Centre, Wiedeń, Austria

 

Wprowadzenie

W dniach 18-20 lutego 2026 r. w Wiedniu odbyła się Zero Project Conference 2026, jedno z najbardziej znanych na świecie wydarzeń poświęconych dostępności i innowacjom dla osób z niepełnosprawnościami. Konferencja została zorganizowana w Biurze Narodów Zjednoczonych w Wiedniu, a głównymi tematami tegorocznej edycji były dostępność, ICT oraz reagowanie kryzysowe. W wydarzeniu uczestniczyło ponad 1400 osób z około 100 krajów, co dobrze pokazuje skalę i międzynarodowy zasięg tej inicjatywy.

Z biegiem lat Zero Project stał się miejscem spotkań innowatorów, organizacji społecznych, ekspertów, przedstawicieli biznesu i sektora publicznego. Oficjalny opis konferencji podkreślał, że tegoroczny program został ukształtowany przez projekty wybrane w ramach procesu #ZeroCall26, czyli wieloetapowej selekcji prowadzonej przez globalną sieć Zero Project. W tej edycji zgłoszono 586 nominacji z 93 krajów. Proces selekcji obejmował formalną weryfikację, recenzje eksperckie oraz sprawdzanie wiarygodności zgłoszonych informacji.

 

Dlaczego ta konferencja była ważna

Zero Project Conference 2026 była czymś więcej niż tylko prezentacją „dobrych praktyk”. Oficjalne materiały opisują ją jako globalną platformę współpracy, wymiany wiedzy i wzajemnego uczenia się. W programie przewidziano ponad 300 prelegentów z 50 krajów oraz 100 sesji w ciągu trzech dni. Nie był to więc zbiór pojedynczych wystąpień, ale szeroki przegląd rzeczywistych rozwiązań z zakresu dostępności i włączania społecznego.

W centrum uwagi znalazły się nie tylko technologie cyfrowe. Zaprezentowano również praktyczne modele wdrażania dostępności, edukacji, uczestnictwa społecznego i reagowania kryzysowego. Organizatorzy podkreślali trzy kryteria wyboru rozwiązań: innowacyjność, wpływ i skalowalność. Jest to szczególnie ważne z perspektywy osób niewidomych i słabowidzących, ponieważ wiele projektów wspierających powstaje lokalnie, ale tylko część z nich ma potencjał, by rozwijać się szerzej i realnie pomagać większej liczbie osób.

 

Czy w programie rzeczywiście uwzględniono osoby niewidome i słabowidzące?

Zdecydowanie tak, i nie były to jedynie pojedyncze wzmianki. Oficjalny program konferencji zawierał kilka wystąpień odnoszących się bezpośrednio do osób niewidomych i słabowidzących. Najbardziej wyraźnym przykładem była sesja „Hardware and smartphones designed for blind and low-vision users”, która odbyła się 18 lutego 2026 roku w godzinach 11:00-12:30. Z opisu tej sesji wynika, że prezentowano innowacje zmieniające smartfony i urządzenia ubieralne w inkluzywne przewodniki i osobistych asystentów. Wśród przykładów wymieniano inteligentne okulary oraz aplikacje nawigacyjne oparte na sztucznej inteligencji.

To ważne, ponieważ oficjalny program nie ograniczał się do ogólnych rozważań o dostępności, lecz wskazywał konkretne technologie związane z codziennymi potrzebami osób z dysfunkcją wzroku: poruszaniem się, mobilnym wsparciem, odczytem informacji i samodzielnością. Sama obecność takiej sesji pokazuje, że wsparcie dla osób niewidomych i słabowidzących było jednym z wyraźnie obecnych tematów w części programu poświęconej ICT i dostępności.

 

Realne rozwiązania dla osób niewidomych

Jedną z organizacji, na które zwrócono uwagę, była Audirivision Technologies. Strona konferencji przedstawiła ją jako inicjatywę rozwijającą niedrogie i skalowalne technologie wspomagające dla osób niewidomych i słabowidzących. Opis wskazuje, że ich rozwiązanie łączy aplikacje mobilne oparte na sztucznej inteligencji z niedrogim urządzeniem wspierającym czytanie, dzięki czemu użytkownicy mogą samodzielnie czytać dokumenty, korzystać z materiałów drukowanych oraz uczestniczyć w edukacji, szkoleniach zawodowych i pracy.

Co więcej, na stronie konferencyjnej poświęconej współzałożycielowi tej organizacji podano, że narzędzia Audirivision umożliwiły niezależny dostęp ponad 6300 osobom oraz pozwoliły udostępnić cyfrowo ponad 140 000 dokumentów. Nie jest to więc ogólny slogan o inkluzywności, ale przykład rozwiązania wdrażanego w konkretnej skali, mogącego zainteresować zarówno środowisko technologiczne, jak i organizacje zajmujące się edukacją oraz zatrudnieniem osób z dysfunkcją wzroku.

Kolejnym ważnym punktem programu było wystąpienie „Braille at Scale: Boltay Huroof”, które odbyło się 19 lutego 2026 r. w godzinach 15:00-15:20. W oficjalnym opisie sesji wskazano, że chodzi o oprogramowanie z Pakistanu, które konwertuje tekst drukowany i cyfrowy na alfabet Braille’a, wspierając w ten sposób alfabetyzację, edukację i wymianę informacji osób niewidomych i słabowidzących. Sam fakt, że Braille otrzymał osobną, dedykowaną sesję, pokazuje, że konferencja nie skupiała się wyłącznie na modnych tematach związanych ze sztuczną inteligencją, ale obejmowała również podstawowe zagadnienia związane z dostępnością informacji.

 

Niewidomi nie tylko jako odbiorcy technologii

W programie konferencji pojawił się także interesujący punkt pokazujący osoby niewidome nie tylko jako użytkowników technologii, ale również jako aktywnych uczestników życia społecznego i sportowego. Chodzi o „Blind baseball demo”, które odbyło się 18 lutego 2026 roku w godzinach 13:30-13:50. Z oficjalnego opisu wynika, że dzieci niewidome i słabowidzące prezentowały, jak grają w baseball, wykorzystując dźwięk piłki oraz współpracę zespołową. Pokaz został zorganizowany przez UNSII we współpracy z Inclusive Sports Network, Austrian Baseball Federation oraz Hilfsgemeinschaft der Blinden und Sehschwachen Österreichs.

Był to niewielki punkt programu, ale miał duże znaczenie. Pokazywał bowiem, że obecność osób niewidomych na konferencji nie ograniczała się jedynie do tematów związanych ze sprzętem i aplikacjami. Ważny był także wątek uczestnictwa, sprawczości i obecności w przestrzeni publicznej, również poprzez sport i działania pokazowe.

Sama konferencja też była projektowana z myślą o dostępności

Warto podkreślić, że organizatorzy nie ograniczyli się do rozmów o dostępności, ale wdrożyli konkretne rozwiązania również na miejscu. Na stronie #ZeroCon26 można znaleźć informacje o przewodnikach audio, dotykowych ścieżkach prowadzących, wersjach agendy i map w dużym druku, aplikacji do nawigacji haptycznej, a także o materiałach dostępnych w formacie Word, napisach na żywo w języku angielskim, tłumaczeniu na International Sign, dostępnych plikach PowerPoint oraz wybranych materiałach z audiodeskrypcją.

Dla osób niewidomych i słabowidzących szczególnie ważne były trzy elementy. Po pierwsze, przygotowano przewodniki audio pomagające dotrzeć do budynku, przejść przez rejestrację i odnaleźć główne sale. Po drugie, zastosowano dotykowe prowadzenie w przestrzeni konferencji. Po trzecie, udostępniono aplikację oferującą wibracyjne wskazówki nawigacyjne. To pokazuje, że dostępność nie została potraktowana jako puste hasło, ale jako realna część organizacji wydarzenia.

 

Co z tego wynika dla środowiska dostępności w Polsce

Na podstawie oficjalnych materiałów można stwierdzić jedno: Zero Project Conference 2026 wyraźnie uwzględniała temat osób niewidomych i słabowidzących. Widać to zarówno w programie konferencji, gdzie pojawiły się sesje o smartfonach, urządzeniach ubieralnych i Braille’u, jak i w rozwiązaniach wdrożonych na miejscu. Nie była to więc przypadkowa ani symboliczna wzmianka.

Dla polskich czytelników zainteresowanych technologią asystującą jest to ważna obserwacja. Program konferencji łączył sztuczną inteligencję, urządzenia mobilne, nawigację, czytanie dokumentów, Braille’a oraz praktyczną organizację dostępnej przestrzeni. Innymi słowy, osoba niewidoma nie została tam sprowadzona do roli abstrakcyjnego „beneficjenta”, ale potraktowano ją jako realnego odbiorcę konkretnych narzędzi i usług.

 

Podsumowanie

Zero Project Conference 2026 była jednym z ważniejszych międzynarodowych wydarzeń poświęconych dostępności. Odbyła się 18-20 lutego 2026 roku w Wiedniu, zgromadziła ponad 1400 uczestników z około 100 krajów i koncentrowała się na trzech głównych obszarach: dostępności, ICT oraz reagowaniu kryzysowym.

W programie znalazły się wyraźne i potwierdzone wątki dotyczące osób niewidomych i słabowidzących, w tym sesje poświęcone smartfonom i urządzeniom wspierającym użytkowników z dysfunkcją wzroku, tematowi Braille’a oraz pokazowi blind baseball. Co ważne, sama konferencja również została przygotowana w sposób uwzględniający potrzeby uczestników z różnymi wymaganiami dostępnościowymi, od orientacji w przestrzeni po dostępne materiały i informacje.

W praktyce oznacza to, że Zero Project Conference 2026 nie tylko mówiła o dostępności, ale również pokazywała ją w działaniu: w technologii, edukacji, informacji, sporcie i samej organizacji wydarzenia. Taki model jest znacznie bardziej wartościowy niż same deklaracje o inkluzywności, za którymi nie idą konkretne rozwiązania.

 

Źródła

http://zeroproject.org/conferences/zero-project-conference-2026

http://zeroproject.org/fileadmin/root_zeroproject/Downloads/Press_Releases/2026-02_PressRelease_ZeroProjectConference2026.pdf

http://zerocon26.zeroproject.org/sessions/c2Vzc2lvbjoyMDk5NTU%3D

http://zerocon26.zeroproject.org/sessions/c2Vzc2lvbjoyMTI3NTI%3D

http://zerocon26.zeroproject.org/participations/645065

http://zerocon26.zeroproject.org/participants/3307690

http://zerocon26.zeroproject.org/components/59336/HxQY8li3aHn6

Data wydarzenia: 19 lutego 2026 r.

Forma: webinar online

Cykl: HumanWare Live webinars

Tytuł: Helping patients thrive: Strategies and tools for age-related vision loss

 

Wprowadzenie

19 lutego 2026 r. w cyklu HumanWare Live webinars odbył się webinar „Helping patients thrive: Strategies and tools for age-related vision loss”. Według oficjalnego opisu był to praktyczny webinar edukacyjny przygotowany z okazji Low Vision Awareness Month, skierowany do specjalistów ochrony wzroku. HumanWare zapowiedział, że tematem będą strategie adaptacji domowej, technologie asystujące oraz sposoby włączania wsparcia low vision do praktyki klinicznej, tak aby pomagać pacjentom utrzymać niezależność i pewność siebie.

To bardzo dobry temat na blog, bo jest wyjątkowo „użytkowy”. Nie chodzi tu o ogólne rozważania o dostępności ani o prezentację jednej nowinki sprzętowej, tylko o pytanie, co naprawdę pomaga osobom z pogorszeniem widzenia związanym z wiekiem funkcjonować na co dzień. A to jest zwykle dużo cenniejsze niż kolejna opowieść o tym, że technologia „zmienia wszystko”, po czym człowiek nadal nie może wygodnie przeczytać rachunku.

 

O jakim webinarze mowa

Na oficjalnej stronie HumanWare Live webinar został wpisany do harmonogramu na luty 2026 r. z godziną 2 PM EST. Opis wydarzenia wskazuje, że uczestnicy mieli dowiedzieć się, jak adaptacje domowe, technologie wspomagające i integracja rozwiązań low vision w praktyce klinicznej mogą wspierać osoby z wiekową utratą wzroku.

Samo osadzenie tego spotkania w cyklu HumanWare Live też jest istotne. HumanWare opisuje te webinary jako miejsce, gdzie prezentuje rozwiązania dla osób niewidomych, słabowidzących i z pogarszającym się wzrokiem, a jednocześnie podkreśla praktyczny charakter sesji: pokazy działania technologii, porady do natychmiastowego wykorzystania i możliwość zadawania pytań. To sugeruje, że webinar o age-related vision loss nie był tylko promocyjnym dodatkiem, ale częścią szerszego modelu edukacji użytkowej.

 

Co w tym było najbardziej praktyczne

Najważniejsza rzecz w oficjalnym opisie webinaru jest prosta: HumanWare nie mówiło wyłącznie o urządzeniach, ale o połączeniu strategii środowiskowych i narzędzi technologicznych. Wprost wymieniono home adaptation strategies, czyli rozwiązania związane z dostosowaniem codziennego otoczenia, oraz assistive technologies, czyli technologie wspomagające.

To bardzo sensowne podejście, bo pogorszenie widzenia związane z wiekiem rzadko daje się rozwiązać jednym sprzętem. W praktyce zwykle działa raczej zestaw drobnych i średnich usprawnień: lepszy kontrast, większy tekst, inne oświetlenie, powiększenie, mowa syntetyczna, prostszy dostęp do telefonu i komputera. Na blogu HumanWare poświęconym zwyrodnieniu plamki żółtej wskazano m.in. na zwiększenie tekstu i kontrastu, użycie kamerowego powiększania lub aplikacji low vision oraz powiększanie ekranu i wsparcie mowy, gdy jest potrzebne.

Age-related vision loss, czyli nie tylko diagnoza, ale codzienne funkcjonowanie

W materiałach HumanWare dotyczących widzenia związanego z wiekiem przewija się wyraźny motyw: celem nie jest wyłącznie „leczenie problemu wzroku”, ale podtrzymanie czytania, komunikacji i aktywności dnia codziennego. W tekście o decyzji o nauce brajla HumanWare zaznacza, że dla osób z low vision, zwłaszcza tych szukających prostych narzędzi, nadal szeroko stosowane są elektroniczne powiększalniki oraz czytniki z mową, które wspierają właśnie te obszary życia.

To dobrze pasuje do idei webinaru z 19 lutego. Zamiast traktować utratę wzroku w starszym wieku jako temat wyłącznie medyczny, HumanWare ustawia go jako problem bardzo praktyczny: jak pomóc człowiekowi nadal czytać, korzystać z urządzeń, działać w domu i zachować poczucie samodzielności. I to jest właśnie ta część, która czyni temat wartościowym dla zwykłego czytelnika bloga, a nie tylko dla specjalisty.

 

Technologie low vision, które mają sens w życiu codziennym

Z materiałów HumanWare wynika dość spójny obraz rozwiązań, które pojawiają się przy age-related vision loss. Po pierwsze, są to klasyczne elektroniczne powiększalniki i narzędzia do czytania. Po drugie, tekst-to-speech i inne formy odczytu głosowego. Po trzecie, funkcje wbudowane w telefonach i komputerach, takie jak większy tekst, większy kontrast czy powiększanie ekranu.

Do tego dochodzi rosnąca rola nowych kategorii narzędzi. W blogu HumanWare o inteligentnych okularach podkreślono, że smart glasses nie zastępują innych rozwiązań, ale mogą być częścią większego zestawu narzędzi wspierających codzienne decyzje, orientację i wykonywanie zadań. Ten tekst dotyczył głównie osób niewidomych, ale dobrze pokazuje szerszą filozofię HumanWare: nie jedno cudowne urządzenie, tylko sensowny zestaw technologii dobranych do sytuacji.

 

Co to daje użytkownikowi

Oficjalny opis webinaru mówi wprost o dwóch efektach: independence i confidence, czyli niezależności i pewności siebie. To nie są tu tylko marketingowe ozdobniki. Gdy człowiek może sam przeczytać informacje na ekranie, wygodniej używać telefonu, lepiej funkcjonować w domu albo skuteczniej korzystać z pomocy wzrokowych, to realnie przekłada się to na większą samodzielność.

Z praktycznego punktu widzenia to oznacza, że przy age-related vision loss warto myśleć nie tylko o „sprzęcie dla słabowidzących”, ale o całym układzie wsparcia. Czasem najwięcej daje drobna zmiana w domu i ustawieniach urządzenia, czasem powiększalnik, czasem mowa syntetyczna, a czasem kombinacja kilku prostych rzeczy. Właśnie dlatego webinar o strategiach i narzędziach brzmi sensowniej niż prezentacja jednego urządzenia jako remedium na wszystko.

 

Podsumowanie

Webinar HumanWare Live z 19 lutego 2026 r., zatytułowany „Helping patients thrive: Strategies and tools for age-related vision loss”, był bardzo praktycznym wydarzeniem poświęconym low vision. Oficjalny opis wskazuje, że dotyczył adaptacji domowej, technologii wspomagających i włączania wsparcia low vision do praktyki, tak aby pomagać osobom z wiekową utratą wzroku utrzymać niezależność i pewność siebie.

Najważniejsze w tym wszystkim jest to, że HumanWare nie ustawia age-related vision loss jako tematu wyłącznie sprzętowego. Z materiałów wokół webinaru wynika raczej podejście mieszane: trochę zmian środowiskowych, trochę ustawień dostępności, trochę narzędzi low vision i trochę zdrowego rozsądku. I właśnie dlatego to jest bardzo dobry, użytkowy temat na blog.

 

Źródła

• HumanWare, HumanWare Live Webinar Series
• HumanWare, Macular degeneration: Practical solutions for vision loss
  • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • HumanWare, How the decision to learn braille is shaped by age, vision, and circumstance
• HumanWare, How smart glasses support people who are blind: real-world use of Ray-Ban Meta

Termin: 19 stycznia-19 lutego 2026 r.

Forma: online

Kontekst: działania upowszechniające IV edycję konkursu grantowego SCWEW w Regionie II, obejmującym województwa lubuskie, łódzkie, świętokrzyskie i wielkopolskie.

 

Wprowadzenie

W ramach działań upowszechniających IV edycję konkursu grantowego dotyczącego Specjalistycznych Centrów Wspierających Edukację Włączającą, Ośrodek Rozwoju Edukacji zaplanował dla Regionu II nie tylko konferencję i spotkania informacyjno-konsultacyjne, ale także 20 konsultacji o charakterze doradczym realizowanych od 19 stycznia do 19 lutego 2026 r.. Wszystkie wydarzenia w tym cyklu odbywały się online.

To ważne, bo nie mówimy tu o jednym webinarze, po którym wszyscy rozchodzą się z prezentacją i pustym poczuciem dobrze spełnionego obowiązku. Układ działań był bardziej sensowny: najpierw konferencja regionalna, potem spotkania informacyjno-konsultacyjne, a następnie dłuższy blok konsultacji doradczych. Sam harmonogram pokazuje więc, że chodziło o proces przygotowania do roli SCWEW, a nie o jednorazową akcję promocyjną.

 

O jakich konsultacjach mowa

Z oficjalnego harmonogramu ORE wynika, że w Regionie II zaplanowano:

• konferencję regionalną 13 stycznia 2026 r.,
• spotkania informacyjno-konsultacyjne 14, 15 i 16 stycznia 2026 r.,
• oraz 20 konsultacji doradczych od 19 stycznia do 19 lutego 2026 r.

Adresatami całego cyklu były przede wszystkim osoby i instytucje związane z systemem oświaty, w szczególności organy prowadzące, dyrektorzy, nauczyciele, specjaliści z przedszkoli, szkół i placówek specjalnych przygotowujących się do pełnienia funkcji SCWEW, a także przedstawiciele szkół ogólnodostępnych, które mają później korzystać z ich wsparcia. ORE podkreślało też udział poradni psychologiczno-pedagogicznych, bibliotek pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli i innych instytucji działających na rzecz dziecka i rodziny.

 

Seria, z której naprawdę można zrobić cykl „od A do Z”

Najciekawsze jest to, że konsultacje nie wyglądały na przypadkowy zestaw terminów. Z dostępnych materiałów wynika, że były budowane wokół powtarzalnych tematów, co od razu daje logiczną strukturę pod serię artykułów albo poradników. W wynikach wyszukiwania materiałów informacyjnych dla tego cyklu pojawiają się m.in. takie tematy jak „Funkcjonowanie SCWEW”, „Wniosek konkursowy krok po kroku” oraz „Diagnoza i współpraca lokalna”.

To właśnie dlatego ten materiał dobrze nadaje się na cykl „od A do Z”. Mamy tu trzy naturalne warstwy: najpierw zrozumienie, czym SCWEW ma być i jak ma działać, potem pytanie, jak przygotować aplikację i wejść w konkurs, a na końcu kwestia diagnozy potrzeb i współpracy z lokalnym środowiskiem. Innymi słowy: od idei, przez organizację, aż po wdrożenie.

 

Temat pierwszy: funkcjonowanie SCWEW

Jednym z potwierdzonych tematów konsultacji było „Funkcjonowanie SCWEW”. Samo to sformułowanie sugeruje skupienie się na praktycznym modelu działania centrum: jego organizacji, ofercie, zasadach współpracy i miejscu w lokalnym systemie wsparcia. To ważny wątek, bo wiele instytucjonalnych projektów brzmi dobrze tylko do momentu, kiedy ktoś zapyta, kto właściwie co robi, dla kogo, na jakich zasadach i z jakimi zasobami.

Dla czytelnika albo potencjalnego grantobiorcy taki temat jest właściwie punktem wyjścia do wszystkiego. Bez zrozumienia funkcjonowania SCWEW trudno sensownie rozmawiać o partnerstwach, wsparciu szkół ogólnodostępnych czy planowaniu działań specjalistycznych. To byłby więc bardzo dobry pierwszy tekst w serii.

 

Temat drugi: wniosek konkursowy krok po kroku

Drugim potwierdzonym obszarem konsultacji był temat „Wniosek konkursowy krok po kroku”. W materiałach widocznych w wynikach wyszukiwania pojawiają się też konkretne terminy takich spotkań, co pokazuje, że nie był to jednorazowy blok, lecz powracający element cyklu.

To szczególnie ważne, bo nawet najlepsza idea edukacji włączającej rozbija się często o etap aplikacyjny. A ten bywa dla ludzi bardziej stresujący niż same założenia merytoryczne. Konsultacje poświęcone wnioskowi oznaczają więc próbę przełożenia ogólnych założeń projektu na język konkretnych decyzji, formularzy i wymagań konkursowych. Z tego spokojnie można zrobić osobny artykuł praktyczny: nie o idei SCWEW, tylko o tym, jak przejść od pomysłu do poprawnie przygotowanej aplikacji.

 

Temat trzeci: diagnoza i współpraca lokalna

Trzecim potwierdzonym tropem tematycznym jest „Diagnoza i współpraca lokalna”. Ten wątek bardzo dobrze pasuje do samej logiki projektu SCWEW, który według ORE ma budować skoordynowany system pomocy specjalistycznej dla szkół i przedszkoli ogólnodostępnych.

To temat szczególnie wartościowy, bo pokazuje, że SCWEW nie ma być samotną wyspą ekspercką. Skoro w konsultacjach pojawia się diagnoza i współpraca lokalna, to znaczy, że projekt jest osadzany w realnym środowisku: w potrzebach szkół, zasobach instytucji i relacjach między partnerami. A właśnie tu najczęściej rozstrzyga się, czy system wsparcia będzie działał naprawdę, czy tylko dobrze wyglądał w opisie projektu.

 

Dlaczego ten cykl jest ciekawy

Największa wartość tych konsultacji polega na tym, że nie ograniczają się do jednego poziomu rozmowy. Z jednej strony mamy wizję i model działania SCWEW, z drugiej stronę konkursową i formalną, a z trzeciej diagnozę potrzeb oraz współpracę lokalną. To razem tworzy pełny ciąg: po co powstaje SCWEW, jak ma działać, jak je zaplanować i jak osadzić je w rzeczywistości szkoły oraz środowiska.

 

Co z tego wynika

Najuczciwiej można powiedzieć tak: konsultacje doradcze SCWEW z okresu 19.01-19.02.2026 nie były dodatkiem do konferencji, tylko ważnym elementem całego cyklu upowszechniającego IV edycję konkursu grantowego. Oficjalny harmonogram ORE potwierdza 20 spotkań online w Regionie II, a dostępne materiały wskazują przynajmniej trzy wyraźne osie tematyczne: funkcjonowanie SCWEW, wniosek konkursowy krok po kroku oraz diagnoza i współpraca lokalna.

 

Źródła

• ORE, harmonogram działań upowszechniających IV edycję konkursu grantowego SCWEW
  • ORE, informacja o konferencjach regionalnych SCWEW
• ORE, informacja o IV edycji konkursu grantowego SCWEW
  • Materiały informacyjne indeksowane przez wyszukiwarkę, wskazujące tematy konsultacji: „Funkcjonowanie SCWEW”, „Wniosek konkursowy krok po kroku”, „Diagnoza i współpraca lokalna”

Data wydarzenia: 18 lutego 2026 r.

Godzina: 1:00 pm

Forma: webinar online

Organizator: VisionServe Alliance we współpracy z Inspiration Foundation.

 

Wprowadzenie

18 lutego 2026 r. odbył się webinar „Inspiration Foundation Assistive Technology Grant Webinar” organizowany przez VisionServe Alliance z udziałem przedstawicieli Inspiration Foundation. Z oficjalnego opisu wynika, że spotkanie miało przeprowadzić uczestników przez proces aplikacji do programu grantowego na 2026 rok, omówić kryteria, sposób składania wniosku oraz obowiązki sprawozdawcze po otrzymaniu wsparcia.

 

O jakim webinarze mowa

Na stronie wydarzeń VisionServe Alliance webinar widnieje jako spotkanie poświęcone 2026 Technology Grant opportunity dla członków VSA. Oficjalny opis zapowiadał omówienie trzech rzeczy: kryteriów programu, procedury składania wniosku oraz grant reporting responsibilities, czyli obowiązków związanych z raportowaniem po otrzymaniu środków. Na końcu przewidziano też czas na pytania doprecyzowujące.

Strona programu grantowego doprecyzowuje, że okno naboru wniosków trwało od 2 lutego do 3 kwietnia 2026 r. i że webinar z 18 lutego miał służyć właśnie przygotowaniu potencjalnych wnioskodawców do tej ścieżki. VisionServe Alliance wskazywał też, że wcześniejsi laureaci mogą ponownie ubiegać się o wsparcie, ale muszą przedstawić zaktualizowany Impact Report.

 

O jakich grantach była mowa

W oficjalnych materiałach VisionServe Alliance chodzi o Assistive Technology Grant finansowany przez Inspiration Foundation dla organizacji członkowskich VSA. Strona programu nie rozwija pełnej listy kategorii zakupowych w samym krótkim opisie webinaru, ale materiały archiwalne VisionServe pokazują, że wcześniejsze edycje finansowały m.in. brajlowskie monitory, drukarki brajlowskie, laptopy, telefony do treningu, AirPods oraz inne urządzenia używane w klasach technologicznych i szkoleniach zdalnych.

To już daje dość jasny obraz, co tego typu grant ma sens finansować: nie gadżety dla samego efektu, tylko narzędzia, które da się włączyć w szkolenie, rehabilitację, edukację technologiczną albo przygotowanie do pracy. W szczególności archiwalny opis VSA mówi wprost, że granty pomagały organizacjom utrzymać technology classrooms i remote training sessions na aktualnym poziomie.

 

Co warto finansować

Patrząc na oficjalne przykłady z wcześniejszych edycji, sensowne finansowanie w takim modelu zwykle obejmuje cztery grupy rzeczy.

Pierwsza to sprzęt do nauki i treningu, czyli laptopy, telefony, urządzenia audio, brajlowskie wyświetlacze i drukarki. VisionServe Alliance pokazał, że właśnie takie zakupy były wcześniej finansowane.

Druga to technologia do zdalnego prowadzenia zajęć i konsultacji, bo wcześniejsze granty wspierały także remote training sessions. To ważne zwłaszcza tam, gdzie odbiorcy mieszkają daleko od ośrodków lub mają ograniczoną mobilność.

Trzecia to narzędzia zwiększające szanse edukacyjne i zawodowe. Jeden z materiałów powiązanych z webinarem wskazuje, że grant ma wspierać technologie używane w szkoleniach, które enhance employment opportunities of students who are blind, low vision or deaf-blind. To nie jest główne źródło programu, więc traktuję to jako wskazówkę uzupełniającą, ale dobrze współgra z wcześniejszymi przykładami zakupów.

Czwarta to rozwiązania, które mają sens w istniejącym modelu pracy organizacji. Sam webinar był przecież o aplikacji, kryteriach i raporcie z wpływu, więc logiczny wniosek jest prosty: finansować warto to, co da się później obronić jako część realnego programu wsparcia, a nie jednorazowy zakup bez dalszego planu. Ten ostatni wniosek wynika z konstrukcji wymagań grantowych i obowiązku raportowania.

 

Jak oceniać efekt

Tu robi się naprawdę ciekawie. Oficjalne materiały programu podkreślają znaczenie grant reporting responsibilities oraz Impact Report, czyli raportowania wpływu. To oznacza, że sam zakup technologii nie jest końcem historii. Organizacja ma potem pokazać, co z tego wynikło.

W praktyce, jeśli myśleć o tym sensownie, efekt warto oceniać co najmniej w trzech obszarach.

W edukacji można patrzeć na to, czy technologia:

• zwiększyła liczbę osób objętych szkoleniem,
• skróciła czas potrzebny do opanowania konkretnych umiejętności,
• poprawiła samodzielność w korzystaniu z komputera, telefonu, brajla albo platform zdalnych.

 

W obszarze pracy sensowne wskaźniki to na przykład:

• większa gotowość do wykonywania zadań cyfrowych,
• lepsze przygotowanie do pracy zdalnej,
• wzrost umiejętności używania narzędzi niezbędnych w zatrudnieniu,
• przejście od treningu do realnego udziału w edukacji zawodowej albo aktywizacji.

A na poziomie organizacji można mierzyć:

• częstotliwość wykorzystania zakupionych urządzeń,
• liczbę uczestników korzystających z nowego sprzętu,
• trwałość wdrożenia, czyli czy technologia naprawdę weszła do programu działań.

Tych konkretnych wskaźników VisionServe Alliance nie rozpisuje na stronie webinaru wprost, więc to jest moja praktyczna interpretacja tego, co wynika z wymogu raportowania wpływu oraz z wcześniejszych przykładów finansowania klas technologicznych i zdalnych sesji treningowych. Sama potrzeba raportowania wpływu jest jednak potwierdzona oficjalnie.

 

Edukacja i praca jako dwa główne kierunki

Najbardziej wartościowe w tym webinarze jest to, że temat grantów na technologię nie został sprowadzony do prostego pytania „co kupić”. Z wcześniejszych przykładów VSA wynika, że chodzi raczej o wzmacnianie infrastruktury uczenia się i praktycznych umiejętności, które później mogą przełożyć się na codzienne funkcjonowanie, naukę albo zatrudnienie.

To ma sens szczególnie w środowisku rehabilitacji wzroku i technologii asystującej. Sama technologia nie daje jeszcze efektu, jeśli nie jest osadzona w treningu, programie wsparcia i sensownym modelu użycia. Dlatego webinar o grantach jest cenny nie tylko dla fundraiserów, ale też dla osób odpowiedzialnych za usługi, edukację technologiczną i aktywizację zawodową.

 

Podsumowanie

Webinar VisionServe Alliance / Inspiration Foundation Assistive Technology Grant Webinar z 18 lutego 2026 r. dotyczył praktycznej strony programu grantowego: kryteriów, procesu aplikacji i obowiązków raportowych. W połączeniu z wcześniejszymi przykładami finansowanych zakupów widać, że chodzi o wspieranie technologii, które da się wykorzystać w szkoleniach, klasach technologicznych, zdalnym treningu oraz szerzej w przygotowaniu do edukacji i pracy.

Najciekawsze jest tu to, że punkt ciężkości nie leży na samym zakupie sprzętu, tylko na pytaniu, czy technologia naprawdę poprawia rezultat. A to jest dokładnie ten rodzaj myślenia, którego w świecie grantów bywa za mało, bo dużo łatwiej sfotografować nowy sprzęt niż uczciwie opisać, co zmienił.

 

Źródła

• VisionServe Alliance, Inspiration Foundation Assistive Technology Grant Webinar
• VisionServe Alliance, Inspiration Foundation Assistive Technology Grant
  • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • VisionServe Alliance, archiwalna informacja o wcześniejszych grantach AT
• Materiał wideo powiązany z webinarem grantowym

Data wydarzenia: 11 lutego 2026 r.

Miejsce: Centrala Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ul. Szamocka 3/5, Warszawa

Forma udziału: stacjonarnie lub online

 

Wprowadzenie

11 lutego 2026 roku w centrali ZUS w Warszawie odbyła się konferencja „Dostępność dziś i jutro”, organizowana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej. Wydarzenie miało charakter otwarty dla uczestników stacjonarnych i zdalnych, a zapisy prowadzono mailowo przez ZUS.

To, co wyróżnia tę konferencję, to nie tylko sam temat, ale sposób jego ujęcia. Z oficjalnego opisu i programu wynika, że dostępność nie została tu pokazana jako wąski problem techniczny ani wyłącznie jako obowiązek wobec osób z niepełnosprawnościami. ZUS przedstawił ją jako część szerszego myślenia o usługach publicznych, państwie bez barier, cyfrowej Polsce i efektywnym wdrażaniu zmian.

 

Rzadki przypadek: dostępność jako fundament, a nie dopisek

Najmocniejszy sygnał płynie z samej konstrukcji programu. Pierwszy panel nosił tytuł „Dostępność jako fundament nowoczesnego państwa”, drugi: „Okiem eksperta i użytkownika – jak budować cyfrową Polskę bez barier?”, a trzeci: „Dostępność jako inwestycja: od dotacji po efektywne wdrożenie”. Już same te nazwy pokazują, że organizatorzy nie ustawili dostępności na marginesie, lecz potraktowali ją jako temat systemowy, związany z polityką publiczną, cyfryzacją i praktyką instytucjonalną.

To właśnie czyni tę konferencję ciekawą. W polskiej debacie publicznej dostępność bywa nadal przedstawiana jako koszt, wymóg formalny albo obowiązek „do odhaczenia”. Tymczasem program konferencji ZUS sugeruje inne podejście: dostępność jako narzędzie nowoczesnego państwa, warunek sensownej cyfryzacji i obszar, w który warto inwestować świadomie. To nie jest dopowiedzenie z zewnątrz, tylko wniosek, który wynika wprost z oficjalnie zapowiedzianych paneli.

 

O czym konkretnie rozmawiano

Program konferencji przewidywał obrady w godzinach 10:00-14:00 i obejmował trzy główne panele dyskusyjne. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele instytucji publicznych, ekspertów i organizacji związanych z dostępnością oraz cyfryzacją. Na liście prelegentów znaleźli się m.in. reprezentanci Rzecznika Finansowego, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, PFRON, Ministerstwa Cyfryzacji, Fundacji Widzialni, Altix, PARP, BGK, Urzędu m.st. Warszawy oraz firmy Certes. Konferencję prowadził dr Krzysztof Czechowski, pełnomocnik ZUS ds. dostępności.

Taki dobór uczestników nie wygląda jak przypadkowy zestaw nazwisk do odczytania z kartki. Widać raczej próbę połączenia kilku perspektyw naraz: administracji centralnej, funduszy publicznych, cyfryzacji, wdrożeń praktycznych, użytkowników i ekspertów od dostępności. To ważne, bo dostępność w dużej instytucji nie działa, jeśli mówi o niej tylko jedna grupa, a reszta udaje, że problem nie istnieje.

 

Dostępność usług publicznych jako główny temat

Na stronie wydarzenia ZUS określił obszar merytoryczny konferencji jako „usługi publiczne dla osób z niepełnosprawnościami”. W opisie podkreślono też zachętę do rozmowy o tym, jak ułatwiać korzystanie z usług publicznych w Polsce osobom ze szczególnymi potrzebami oraz jak wspólnie tworzyć przestrzeń bez barier.

To ważne sformułowanie, bo przesuwa akcent z samej niepełnosprawności na jakość działania państwa i instytucji. Z takiej perspektywy dostępność nie jest wyłącznie wsparciem dla wybranej grupy, ale jednym z warunków tego, czy usługa publiczna w ogóle działa sensownie. Jeżeli obywatel nie może z niej skorzystać, bo system, budynek, dokument albo interfejs są niedostępne, to problem nie leży po stronie obywatela, tylko po stronie źle zaprojektowanej usługi. Tego typu myślenie dobrze współgra z oficjalnym opisem konferencji i jej agendą.

 

Nie tylko rozmowa, ale też praktyka organizacyjna

Sama organizacja konferencji również zasługuje na uwagę. W komunikacie ZUS wyraźnie wskazano, że uczestnicy mogli zgłosić potrzebę konkretnych udogodnień, takich jak tłumacz PJM, pętla indukcyjna, materiały w powiększonym druku, materiały w alfabecie Braille’a, pomoc asystenta, miejsce dla psa przewodnika czy miejsce parkingowe dla osób z niepełnosprawnością.

To może brzmieć jak detal, ale w praktyce mówi sporo o podejściu organizatorów. Dużo łatwiej jest zrobić konferencję o dostępności niż konferencję dostępną. Tutaj przynajmniej na poziomie oficjalnej organizacji widać, że ZUS przewidział konkretne potrzeby uczestników i nie zostawił ich w sferze domysłów. A to już więcej niż symboliczna deklaracja, którą tak często serwują różne instytucje, kiedy chcą wypaść nowocześnie bez większego wysiłku.

 

Wydarzenie osadzone w szerszym cyklu

Według komunikatu PFRON była to XVI edycja regionalnej konferencji z cyklu „Dostępność dziś i jutro”. Fundusz podkreślał, że wydarzenie służy wymianie wiedzy i doświadczeń między instytucjami publicznymi oraz podmiotami zaangażowanymi w realizację polityk publicznych w obszarze dostępności.

To oznacza, że nie mamy do czynienia z jednorazową akcją wizerunkową, ale z elementem szerszego procesu. Sam fakt istnienia cyklu nie gwarantuje jeszcze jakości, jasne. Jednak pokazuje, że temat dostępności jest przez organizatorów traktowany jako pole stałej pracy, a nie jednorazowy temat na konferencyjny baner.

 

Dlaczego ta konferencja jest ważna

Najciekawsze w tym wydarzeniu jest to, że duża instytucja publiczna mówi o dostępności językiem strategii, inwestycji i jakości państwa. Nie chodzi wyłącznie o usuwanie pojedynczych barier, ale o pytanie, jak projektować systemy publiczne tak, by były dostępne od początku. Taki kierunek wybrzmiewa zarówno w tytułach paneli, jak i w doborze partnerów oraz ekspertów.

W programie i materiałach wokół konferencji pojawiają się jednocześnie: administracja publiczna, cyfryzacja, finansowanie wdrożeń, perspektywa użytkownika oraz konkretne udogodnienia organizacyjne. To daje obraz dostępności rozumianej szerzej niż tylko jako architektoniczne dostosowanie budynku. Mowa tu raczej o modelu, w którym dostępność dotyczy usług, technologii, komunikacji, finansowania i sposobu działania instytucji.

 

Co z tego wynika dla Polski

Konferencja ZUS „Dostępność dziś i jutro” pokazuje, że temat dostępności może być prowadzony przez dużą instytucję publiczną w sposób wykraczający poza obowiązkowy język zgodności z przepisami. Z oficjalnych materiałów wynika, że organizatorzy chcieli rozmawiać o dostępności jako o fundamencie nowoczesnego państwa, warunku cyfrowych usług bez barier i obszarze inwestycji, który wymaga sensownego wdrażania.

I właśnie to czyni ten case ciekawym. Nie dlatego, że nagle odkryto dostępność, bo świat istnieje dłużej niż harmonogram konferencji. Tylko dlatego, że w tym przypadku duża instytucja państwowa publicznie ustawiła ją w centrum rozmowy o jakości usług i nowoczesności państwa. A tego wciąż nie widać w Polsce tak często, jak powinno.

 

Źródła

• ZUS, strona wydarzenia „Konferencja ‘Dostępność dziś i jutro’”
• Program konferencji ZUS „Dostępność dziś i jutro”
  • • • • • • PFRON, komunikat o XVI edycji konferencji z cyklu „Dostępność dziś i jutro”